Βαλκάνια


Ποια θα είναι η είδηση της ημέρας στις 5 Νοεμβρίου; Φυσικά τα αποτελέσματα από τις εκλογές για την ανάδειξη του νέου προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών. Η απάντηση είναι εύκολη και προβλέψιμη, καθώς η ημερομηνία των εκλογών στις ΗΠΑ, 4 Νοεμβρίου, είναι γνωστή εδώ και πάρα πολύ καιρό. Ποιος ο λόγος λοιπόν να κάνει κανείς την ερώτηση;

Ο λόγος είναι ένας: Την 5η Νοεμβρίου, την ίδια μέρα που όλος ο κόσμος θα ενδιαφέρεται και θα μιλά για τον Μπαράκ Ομπάμα που από ό,τι φαίνεται θα έχει εκλεγεί πρώτος μαύρος πρόεδρος στις ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προγραμματίσει να ανακοινώσει (δηλαδή να θάψει) τις εκθέσεις προόδου των κρατών (δυτικά Βαλκάνια και Τουρκία) που χαρακτηρίζονται υποψήφια ή εν δυνάμει υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ κράτη. Μαζί με τις εκθέσεις αυτές η Επιτροπή θα δώσει στη δημοσιότητα και ένα έγγραφο για τη «στρατηγική» της διεύρυνσης. Το οποίο αναμένεται να πάει κι αυτό … «αδιάβαστο».

Με ποια λογική επιλέχθηκε η συγκεκριμένη μέρα; Εδώ προφανής απάντηση δεν υπάρχει. Μια υπόθεση είναι πως κάποιος έκανε λάθος στον αρχικό προγραμματισμό. Ανθρώπινα τα λάθη, ακόμα πιο καλό και ανθρώπινο είναι όμως να τα διορθώνει κανείς όσο πιο νωρίς γίνεται. Στην περίπτωση του «φθινοπωρινού πακέτου«, όπως ονομάζεται αυτή η δημοσίευση κάθε χρόνο των παραπάνω εγγράφων, το λάθος όχι μόνο δε διορθώθηκε αλλά επισημοποιήθηκε με την ανακοίνωση της ημερομηνίας την Παρασκευή, 10 Οκτωβρίου.

Μένει λοιπόν ως βάσιμη υπόθεση η σκοπιμότητα. Κάποιος, ας πούμε ο αρμόδιος Επίτροπος για τη Διεύρυνση, Όλι Ρεν, ή ολόκληρη η Επιτροπή του προέδρου Μπαρόζο, θέλει να κρατήσει την ιστορία της μελλοντικής περαιτέρω διεύρυνσης της ΕΕ και ό,τι σχετίζεται με αυτή, μακριά από τη δημοσιότητα. Και ουσιαστικά τη θάβει κάτω από τη μανία για τον Ομπάμα προσπαθώντας να κλείσει χωρίς άλλα προβλήματα μια χρονιά δύσκολη για την ΕΕ και λόγω της θεσμικής κρίσης με την αναθεώρηση της Συνθήκης.

Στο ίδιο πλαίσιο, της σκοπιμότητας, μπορεί πάλι να υποθέσει κανείς ότι φέτος όλα αυτά τα έγγραφα και οι εκθέσεις προόδου θάβονται διότι δεν έχουν να πουν και τίποτα σοβαρό καθώς ελάχιστη υπήρξε η πρόοδος των κρατών των δυτικών Βαλκανίων και της Τουρκίας στο μακρύ δρόμο τους προς την ένταξη. Αυτό ακούγεται αρκετά πιθανό για την πΓΔΜ, την Αλβανία, το Μαυροβούνιο και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, και κάπως λιγότερο πιθανό για την Κροατία (κυρίως), τη Σερβία, το Κοσσυφοπέδιο και την Τουρκία. Όχι πως οι τελευταίες έκαναν τεράστια βήματα προόδου, είχαμε όμως κυρίως μέσα στο 2008 σημαντικές εξελίξεις που επηρέασαν με τον έναν ή άλλο τρόπο τις σχέσεις τους με την ΕΕ.

Ίσως τελικά, η Επιτροπή κατάλαβε πως όσο λιγότερο μιλά για τη μελλοντική νέα διεύρυνση, την είσοδο δηλαδή της Τουρκίας και των δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ, τόσο το καλύτερο. Σε μια Ένωση όπου η πλειοψηφία των πολιτών εμφανίζεται να μη βλέπει με καθόλου καλό μάτι όχι τόσο τη μελλοντική είσοδο νέων μελών όσο και την προηγούμενη ένταξη άλλων, και όπου η Επιτροπή αποφεύγει επιμελώς να κάνει ακόμα και σχετική σφυγμομέτρηση, ίσως είναι καλύτερα να περάσει κάπως διακριτικά το φετινό «φθινοπωρινό πακέτο». Και του χρόνου που δε θα έχει εκλογές στις ΗΠΑ; Καμμία ανησυχία, κάτι θα βρεθεί. Μπορεί να είναι κάτι σχετικό με τη Συνθήκη ή ακόμα και κάτι σχετικό με την ίδια την Επιτροπή που τέτοια εποχή του χρόνου θα προσπαθεί να ανανεώσει τη θητεία της. Οι μεγάλες αποφάσεις για τη διεύρυνση μπορούν να περιμένουν λίγο ακόμα.

Advertisements

Πρώτη εργάσιμη μέρα μετά τη μονομερή ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου και η αίθουσα Τύπου της Επιτροπής στις Βρυξέλλες έδινε ακόμα μια φορά την εικόνα θλιβερού κομπάρσου που αντιλήφθηκε πως πάλι έμεινε έξω από τους μεγάλους ρόλους. Ελάχιστες ανακοινώσεις, εξίσου λίγες κυρίως τεχνικές ερωτήσεις και στο τέλος μια ερωτησούλα έτσι για το ξεκάρφωμα για την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου.

Η απάντηση, άλλα λόγια να αγαπιόμαστε: «Αυτή την ώρα συνεδριάζουν στο Συμβούλιο γενικών υποθέσεων και εξωτερικών σχέσεων οι υπουργοί Εξωτερικών των κρατών μελών. Μπορείτε να απευθύνετε εκεί τις ερωτήσεις σας», απαντά ο εκπρόσωπος Τύπου του Μπαρόζο.

Κάθε μέρα οι εκπρόσωποι Τύπου της Επιτροπής παρέχουν έτσι κι αλλιώς «ενημέρωση» με το σταγονόμετρο για μια ατζέντα που φαντάζει ολοένα και πιο προσχηματική και γραφειοκρατική. Κάθε μέρα κάποιοι από τους 1300 διαπιστευμένους δημοσιογράφους που μπαίνουν στον κόπο να πάνε μέχρι το Μπερλεμόν κάνουν εξίσου προσχηματικές ερωτήσεις ξέροντας πως τις απαντήσεις για τα σοβαρά θέματα δεν τις έχει η Επιτροπή. Και πως ακόμα κι αν κάποιες φορές τις έχει τις απαντήσεις, δεν θέλει σε καμμία περίπτωση να τις δώσει.

Θα ήταν βέβαια περίεργο να προβαίνει σε προχωρημένες πολιτικές θέσεις ένα όργανο το οποίο δεν εκλέγεται δημοκρατικά ούτε ελέγχεται από τους πολίτες. Εδώ όμως δε ζητήθηκε τίποτα προχωρημένο από το όργανο το οποίο έχει ως βασικό ρόλο να υπερασπίζεται τη νομιμότητα, την τήρηση των συνθηκών δηλαδή, και να  διαχειρίζεται κάθε χρόνο δισεκατομμύρια ευρώ των Ευρωπαίων φορολογουμένων. Η Επιτροπή χορηγεί ήδη ένα σωρό χρήματα στην περιοχή γενικά και στο Κοσσυφοπέδιο ειδικότερα.

Όπως διευκρίνησε σήμερα η εκπρόσωπος Τύπου του επιτρόπου για τη Διεύρυνση Όλι Ρεν, το Κοσσυφοπέδιο θα πάρει μέχρι το 2010 κάπου ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Όχι από την τσέπη του Ρεν ή του Μπαρόζο. Από τα λεφτά του Ευρωπαίου φορολογούμενου. Μέχρι τώρα τα χρήματα πήγαιναν σε μια αυτόνομη επαρχία υπό την προστασία του ΟΗΕ (έστω και εκ των υστέρων) με προσωρινές αρχές και διοικητικά όργανα. Τώρα το δισεκατομμύριο θα πάει σε αρχές και όργανα μονομερώς ανεξάρτητου κράτους το οποίο, για την ώρα τουλάχιστον, δε διαθέτει καμμία διεθνή νομιμοποίηση. Η Επιτροπή, όσο να ναι, θα μπορούσε να μας διαφωτίσει για το αν διατηρεί και σήμερα το δικαίωμα να δώσει τα χρήματα των Ευρωπαίων πολιτών σε όργανα αμφιβόλου αν όχι ανύπαρκτης νομιμότητας.

Είπαμε δε ζητάμε κάτι προχωρημένο, μόνο την απαιτούμενη από την Επιτροπή διαχειριστική ευθύνη. Έτσι κι αλλιώς ο Ρεν δεν μπορεί να παίξει με τα μεγάλα παιδιά, τα κράτη μέλη δεν τον αφήνουν. Έπαιξε το μικρό αλλά χρήσιμο ρόλο του να προσποιείται ότι υπάρχουν διαπραγματεύσεις και διαβουλεύσεις εκεί που δεν υπήρχε παρά μόνο προετοιμασία για την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου – και μάλιστα με βάση το σχέδιο του πατριώτη του Μάρτι Αχτισάρι. Κρύφτηκε πίσω από τον Σολάνα όποτε χρειάστηκε, και ξεσπάθωσε κατά της Σερβίας όταν είδε πως μπορούσε να κλέψει λίγο δημοσιότητα. Πάντα μιλώντας «πολιτικά» το οποίον στη γλώσσα της Επιτροπής σημαίνει «όχι ουσιαστικά».

Τώρα όμως οφείλει να δώσει απαντήσεις. Όχι βέβαια για τα πραγματικά πολιτικά ζητήματα όπως η νομιμότητα της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου και το μέλλον των Βαλκανίων. Αυτά δεν είναι για τα δοντάκια του, είναι για τους μεγάλους. Οφείλει όμως να ψάξει και να βρει με ποιον ακριβώς νόμιμο τρόπο η Επιτροπή θα συνεχίσει να επενδύει χρήματα του Ευρωπαίου φορολογούμενου και να έχει εν γένει παρουσία στο Κοσσυφοπέδιο. Μέχρι να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα, καλό θα ήταν να σιωπήσει. Και να σταματήσει να παριστάνει τον θλιβερό και συνάμα προβληματισμένο κομπάρσο εντός και εκτός της αίθουσας Τύπου.

Μία ερώτηση ακούγεται όλο και πιο συχνά στους διαδρόμους των Βρυξελλών: «Τι θα κάνεις στις 17;» Την ερώτηση απευθύνουν Αλβανοί δημοσιογράφοι σε φίλους και γνωστούς τους. Καμμια φορά και σε λιγότερο φίλους τους, ίσα-ίσα για να τους πειράξουν. Αν τσιμπήσεις ή κάνεις ότι δεν καταλαβαίνεις ακολουθεί η πρόσκληση: «Κάνουμε πάρτυ, αν θέλεις έλα». Η πρόσκληση μπορεί να μην είναι ειλικρινής, το πάρτυ όμως είναι κανονικό και δεν είναι μόνο ένα ούτε γίνεται μόνο στις Βρυξέλλες.

Αυτό που όλοι οι ευρωγραφειοκράτες ξέρουν αλλά προτιμούν να μην σχολιάζουν είναι ότι την Κυριακή στις 17 Φεβρουαρίου το Κοσσυφοπέδιο θα ανακηρύξει μονομερώς την ανεξαρτησία του από τη Σερβία. Στην Πρίστινα, τα Τίρανα, τις Βρυξέλλες, αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις με αλβανική κοινότητα οργανώνονται πάρτυ, τα λεγόμενα πάρτυ της ανεξαρτησίας («independence party»).

Το σχέδιο δεν είναι πια καθόλου μυστικό. Οι Αλβανοί του Κοσσυφοπεδίου δεν κρύβουν ότι έχουν προγραμματίσει ειδική σύνοδο του κοινοβουλίου τους για τις 17, με μοναδικό θέμα την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας. Οι Σέρβοι το ξέρουν γι αυτό και, στο Βελιγράδι, συνεδριάζει αύριο το δικό τους κοινοβούλιο για να ακυρώσει εκ των προτέρων ως παράνομη την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου. «Δε θέλουμε να υπάρξει ανεξάρτητο Κοσσυφοπέδιο ούτε για ένα λεπτό», λέει Σέρβος αξιωματούχος.

Παράλληλα όλο και περισσότερα «νέα πρόσωπα» εμφανίζονται στους δρόμους και τα γεφύρια της Μιτροβίτσα. «Νέα πρόσωπα» αποκαλούνται κατ’ ευφημισμόν οι Σέρβοι αστυνομικοί και ασφαλίτες που καταφτάνουν στην πόλη αυτή του βόρειου Κοσσυφοπεδίου. Στόχος τους να προστατέψουν τους περίπου 50.000 Σέρβους που από την Κυριακή κινδυνεύουν να γίνουν μειονότητα. Δεν το θέλουν και είναι αποφασισμένοι να διαχωρίσουν τη θέση τους διακηρύσσοντας και αυτοί με τη σειρά τους την ανεξαρτησία τους από το υπόλοιπο Κοσσυφοπέδιο. «Η εξουσία των Αλβανών θα φτάνει μέχρι τον πάγκο με τα χάμπουργκερ», λέει Σέρβος της Μιτροβίτσα δείχνοντας τον πάγκο στα μισά της γέφυρας πάνω από τον ποταμό Ίμπαρ. Άλλοι 60.000 Σέρβοι βρίσκονται διασκορπισμένοι σε θύλακες ανάμεσα στην αλβανική πλειοψηφία και η τύχη τους είναι αβέβαιη.

Το ΝΑΤΟ επίσης ξέρει τι θα γίνει. Γι αυτό και ενισχύει τις δυνάμεις του στο Κοσσυφοπέδιο όχι για να αποτρέψει μια παντελώς απίθανη σερβική επέμβαση αλλά κυρίως για να αποτρέψει επεισόδια εις βάρος των Σέρβων και επιθέσεις κατά σερβικών μνημείων. Οι Αλβανοί ελπίζουν ότι η παρουσία στρατιωτών της συμμαχίας θα αποτρέψει και την απόσχιση της Μιτροβίτσα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επίσης το ξέρει. Το Συμβούλιο αποφάσισε προ ημερών την αποστολή 1.800 αστυνομικών και γραφειοκρατών με θολή και αδιευκρίνιστη εντολή. Ο ουσιαστικός στόχος όμως δεν είναι άλλος από τη γρήγορη δημιουργία σταθερών διοικητικών δομών και αστυνομίας στο νέο κράτος. Οι πρώτοι έχουν ήδη φτάσει υποτίθεται κρυφά. Οι υπόλοιποι θα είναι στη θέση τους μέχρι το Σάββατο το βράδυ – όχι όμως οι τρεις αστυνομικοί που θα έστελνε η Κύπρος η οποία διευκόλυνε με την αποχή της τη λήψη της απόφασης, αλλά τελικά δεν συμμετέχει στην αποστολή.

Η Επιτροπή το ξέρει κι αυτή και σφυρίζει αδιάφορα. Ο αρμόδιος επίτροπος Όλι Ρεν, έχει πάρει μια πολύ βολική άδεια αυτή την εβδομάδα. Μέχρι το βράδυ του Σαββάτου, το γραφείο του θα επαναλαμβάνει δεξιά και αριστερά την πάγια θέση του. Ότι δηλαδή η Επιτροπή είναι υπέρ μιας «συντονισμένης λύσης» στο πρόβλημα του Κοσσυφοπεδίου. Προσοχή στον όρο: «συντονισμένη» δε σημαίνει και «συμφωνημένη«. Οι Κύπριοι είναι εξοικειωμένοι με τη διαφορά. Από την Κυριακή και έπειτα, το τροπάριο αλλάζει. Η Επιτροπή θα καλεί όλες τις πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και σύνεση και θα παραπέμπει για όλα τα άλλα στο Συμβούλιο. Μέχρι να αναγνωρίσουν την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου αρκετά κράτη εντός και εκτός της ΕΕ.

ΟΙ Κοσοβάροι μετρούν τα κουκιά τους και βρίσκουν πως περίπου 100 κράτη θα τους αναγνωρίσουν αμέσως ως ανεξάρτητους. Ακόμα κι αν τα μισά από αυτά ακολουθήσουν τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και τη Γερμανία στην αναγνώριση του Κοσσυφοπεδίου αψηφώντας τις πιέσεις της Ρωσίας και της Σερβίας, η αρχικώς παράνομη (με βάση το διεθνές δίκαιο) και μονομερής ανακήρυξη της ανεξαρτησίας θα αρχίζει να γίνεται όλο και πιο αποδεκτή. Και το ζήτημα θα τεθεί πολύ γρήγορα σε νέες βάσεις με γνώμονα την αναζήτηση μιας πρακτικής λύσης.

Κι εκεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, ένας οργανισμός που έχει σχεδόν θεσμοθετήσει τις πρακτικές διευθετήσεις, θα έχει να παίξει σημαντικό ρόλο. Κατ’ αρχήν θα βρίσκεται ήδη εκεί με 1.800 άτομα υποστηριζόμενα επιπροσθέτως από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ. Και μετά, με τη βοήθεια φιλικών προς τη Σερβία εταίρων, όπως η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Κύπρος, θα έχει να προσφέρει ουσιαστικά ανταλλάγματα στο Βελιγράδι για να πνίξει τον πόνο του. Το βασικό αντάλλαγμα δεν είναι άλλο από μια γρήγορη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ της Σερβίας ίσως ταυτόχρονα με την Κροατία.

Αν οι φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις στο Βελιγράδι αρπάξουν την ευκαιρία ως μόνη ρεαλιστική διέξοδο, τότε έχουν μια πιθανότητα να πάρουν γλυκιά εκδίκηση από τους Αλβανούς, αφήνοντας απ’ έξω το τυπικά δικό τους και ουσιαστικά ανεξάρτητο αλλά εκτός διεθνών οργανισμών Κοσσυφοπέδιο.

Αυτά όμως είναι για πιο μετά. Τώρα, για λίγες μέρες, απολαύστε τους συνήθως λαλίστατους Ευρωπαίους να κρύβονται για να μην παραδεχτούν ότι ξέρουν αυτό που όλος ο κόσμος πια γνωρίζει. Και την Κυριακή διαλέξτε πού και με ποια παρέα θα παρακολουθήσετε τη γέννηση ενός καινούριου κράτους και το θάνατο της μεταπολεμικής βασισμένης στο διεθνές δίκαιο νομιμότητας.

Η απόφαση των υπουργών Εξωτερικών των 27 για τις σχέσεις τους με τη Σερβία, δεν εξέπληξε κανέναν ούτε στις Βρυξέλλες ούτε στο Βελιγράδι. Οι επιλογές των υπουργών ήταν οι εξής: μπορούσαν να καλέσουν τη Σερβία να υπογράψει τώρα είτε Συμφωνία Σταθερότητας και Σύνδεσης είτε μια πιο χαλαρή ενδιάμεση συμφωνία. Μπορούσαν πάλι να την καλέσουν να υπογράψει κάτι από τα δύο μετά τις προεδρικές εκλογές της Κυριακής.

Το ότι οι 27 επέλεξαν «ομόφωνα» μια πιο χαλαρή συμφωνία και μάλιστα μετά τις σερβικές εκλογές, είναι για τις σχέσεις ΕΕ-Σερβίας περίπου σα να μην έγινε τίποτα. Ουσιαστικά οι 27 επιβεβαίωσαν την πολιτική τους βούληση να προχωρήσουν σε στενότερες σχέσεις με το Βελιγράδι όταν οι συνθήκες ωριμάσουν. Αυτό με απλά λόγια σημαίνει ότι οποιαδήποτε εξέλιξη θα εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα των εκλογών της Κυριακής. Αν βγει ο φιλοδυτικός Τάντιτς, τότε η Σερβία θα υπογράψει μια ενδιάμεση συμφωνία με τις Βρυξέλλες χωρίς να αποκλείεται η σε σύντομο χρονικό διάστημα υπογραφή της πιο «βαρειάς» Συμφωνίας Σταθερότητας και Σύνδεση. Αν όμως βγει ο εθνικιστής Νίκολιτς, τότε οι σχέσεις της Σερβίας με την ΕΕ θα περάσουν σε μια κατ αρχήν φάση στασιμότητας.

Η απόφαση των 27 φέρεται να ελήφθη λόγω των αντιρρήσεων της Ολλανδίας και του Βελγίου. Τα δύο κράτη επιμένουν πως για να προχωρήσει η σχέση Σερβίας-ΕΕ πρέπει η πρώτη να συνεργαστεί πλήρως με το δικαστήριο της Χάγης για τα εγκλήματα στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Αυτό το ερμηνεύουν ως εξής: τουλάχιστον ένας από τους καταζητούμενους Μλάντιτ, Κάρατζιτς πρέπει να βρίσκονται ήδη στο αεροπλάνο προς τη Χάγη. Άλλα κράτη αλλά εσχάτως και η Επιτροπή από την άλλη πλευρά εμφανίζονται να ερμηνεύουν πιο χαλαρά τη συγκεκριμένη προϋπόθεση: ζητούν να δείξει η Σερβία ότι κάνει ό,τι μπορεί για τον εντοπισμό και τη σύλληψη των δύο φυγάδων, χωρίς να είναι απαραίτητα ούτε ο εντοπισμός ούτε η σύλληψη.

Η εσωτερική αυτή διαφωνία στους κόλπους της ΕΕ εμπόδισε την πρόσκληση της Σερβίας να υπογράψει τώρα είτε τη Συμφωνία Σταθερότητας και Σύνδεσης είτε την ενδιάμεση συμφωνίαμ παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε μέχρι την τελευταία στιγμή ο αρμόδιος για θέματα διεύρυνσης επίτροπος Όλι Ρεν. Αυτό όμως δεν απαραίτητα κακό για τη Σερβία ή ακόμα και για τον φιλοδυτικό Τάντιτς.

Όσο ο εθνικιστής Νίκολιτς εντείνει τις κατηγορίες του προς το στρατόπεδο του Τάντιτς ότι παίρνουν εντολές απευθείας από τις δυτικές πρωτεύουσες και προδίδουν τα συμφέροντα της Σερβίας, τόσο ο Τάντιτς και οι συνεργάτες του πρέπει να δείχνουν ότι δεν έχουν δεσμευθεί απέναντι στους φίλους τους στις Βρυξέλλες. Εάν χτες υπέγραφαν μια οποιασδήπτε μορφής συμφωνία με την ΕΕ, ίσως να έπειθαν περισσότερο τους ευρωπαϊστές σέρβους ψηφοφόρους για την πολιτική που σκοπεύουν να ακολουθήσουν. Θα κινδύνευαν όμως να αποξένωναν ένα μεγάλο κομμάτι της σερβικής κοινωνίας που θα έβλεπε οποιαδήποτε συμφωνία πριν τις εκλογές της Κυριακής ως προκαταβολική δέσμευση για την αποδοχή της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου με αντάλλαγμα στενότερες σχέσεις με την ΕΕ.

Με αυτά τα δεδομένα η χτεσινή πρόσκληση της ΕΕ προς τη Σερβία αποτελεί έναν καλό συμβιβασμό. Τόσο για τους 27  όσο και για τον Τάντιτς καθώς και οι δύο πλευρές απέφυγαν αν μη τι άλλο να εκτεθούν. Αυτός που εκτέθηκε λίγο ήταν ο Όλι Ρεν με την αρχική του έκκληση για υπογραφή Συμφωνίας Σταθερότητας και Σύνδεσης. Η Επιτροπή όμως είναι συνηθισμένη να μαζεύει τα σπασμένα των κυβερνήσεων.