Επιτροπή


Ο θεσμός της Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής είναι μια διαδικασία που, ως γνωστόν, εφαρμόζεται στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Η ΑΤΑ έχει στόχο την αναπροσαρμογή των μισθών των εργαζομένων σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τα τρέχοντα δεδομένα της οικονομίας, ώστε η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων να διατηρείται σχετικά σταθερή. Το ύψος της συνήθως καθορίζεται από τις συλλογικές συμβάσεις. Γνωστά όλα αυτά.

Η ΑΤΑ εφαρμόζεται και στους μισθούς των ευρωυπαλλήλων -αλλά εδώ δεν υπάρχει συλλογική σύμβαση. Αντίθετα, υπάρχουν προβλέψεις στο καταστατικό που ρυθμίζει τα εργασιακά τους. Σύμφωνα με αυτές, το ποσοστό της ΑΤΑ επανακαθορίζεται κάθε χρόνο, ανάλογα με το μέσο όρο των «ΑΤΑ», όπως αυτές καθορίστηκαν σε 8 από τα κράτη μέλη*. Η μπανάλ διαδικασία προβλέπει πως η Επιτροπή κάνει το λογιστή (υπολογίζει το ποσοστό) με βάση τις προσβλέψεις του καταστατικού, και καταθέτει μια σχετική πρόταση στο Συμβούλιο. Παραδοσιακά, η έγκριση της πρότασης της Επιτροπής από το Συμβούλιο αποτελεί μια διαδικασία ρουτίνας.

Όχι όμως φέτος. Γιατί φέτος, δεδομένης της κρίσης και της οικονομικής αστάθειας, η ΑΤΑ των ευρωυπαλλήλων προέκυψε λιγάκι… τσιμπημένη, κι έτσι τα κράτη μέλη αποφάσισαν να μην εγκρίνουν την πρόταση της Επιτροπής. Αυτό, προφανώς, αντίκειται στην κείμενη νομοθεσία και λογικά θα έπρεπε να μην είναι αποδεκτό. Κατά συνέπεια, οι διαπραγματεύσεις και οι συνεννοήσεις στα παρασκήνια φουντώνουν, κυρίως επειδή υπάρχει υποχρέωση να ληφθεί η απόφαση μέχρι το τέλος του έτους.

Η είδηση όμως δεν είναι τόσο το γεγονός ότι το Συμβούλιο ενδέχεται να παραυπήσει, προκειμένου να «μην προκαλεί σε καιρό κρίσης» και «να μην ενισχύει υπερβολικά τους ήδη καλοπληρωμένους ευρωυπαλλήλους». Η είδηση είναι πως οι ευρωυπάλληλοι, που σε γενικές γραμμές δεν διακρίνονται από καμιά εντυπωσιακή συνδικαλιστική δράση, συζητάνε το ενδεχόμενο της…απεργίας! Το ενδεχόμενο είναι σχεδόν πρωτόγνωρο -έχουν υπάρξει μόνο δύο απεργίες στα χρονικά. Προς το παρόν πρόκειται για φημολογία, ενδέχεται όμως να υλοποιηθεί -αν το Συμβούλιο εμμείνει στην άρνησή του να εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής. 

*Μέχρι την διεύρυνση του 2004, ο μέσος όρος προέκυπτε από τις ΑΤΑ των 15 κρατών μελών. Μετά την διεύρυνση -και την αναδιάρθρωση των εργασιακών κανονισμών που διέπουν το καθεστώς των υπαλλήλων της ΕΕ που τη συνόδευσε- επελέγησαν 8 χώρες για τον υπολογισμό αυτού του μέσου όρου.

Advertisements

Αρχίζουν τη Δευτέρα οι εργασίες της Συνόδου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική αλλαγή, στην Κοπεγχάγη, αλλά ο ορίζοντας μοιάζει θολός και η πιθανότητα για λήψη απόφασης μάλλον ισχνή. Η Συνδιάσκεψη αυτή έχει το φιλόδοξο στόχο να οδηγήσει σε μια νέα συμφωνία για τον έλεγχο και τη μείωση των εκπομπών CO2, μεταξύ των συμβαλόμενων χωρών -συμφωνία που πρόκειται να αντικαταστήσει το Προτόκολλο του Κιότο, μετά την εκπνοή του το 2012. Ενώ η ηγεσία των ΗΠΑ φαίνεται διστακτική ως προς την υιοθέτηση μιας πιο τολμηρής λύσης, οι αναπτυσσόμενες χώρες πετάνε το μπαλάκι στον πρώτο κόσμο, ζητώντας μεγαλύτερη οικονομική στήριξη, προκειμένου να λάβουν φιλικά προς το περιβάλλον μέτρα.

Από την άλλη, οι προτεινόμενες λύσεις αμφισβητούνται έντονα από την κοινωνία των πολιτών, τουλάχιστον εντός των χωρών της ΕΕ. Πριν από μερικές μέρες, ο Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Βιομηχάνων φιλοξενήθηκε από την την ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για να συσκεφθεί περί τα περιβαλλοντικά και να προτείνει πιθανές λύσεις για το ήδη από τότε διαφαινόμενο αδιέξοδο της «μετά Κιότο» εποχής. Η υποδοχή που του επιφύλαξαν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις μάλλον δεν θα χαρακτηριζόταν θερμή, αφού συνοδεύτηκε από επέμβαση της αστυνομίας και ρίψη δκαρυγόνων (περισσότερα εδώ).

Για αύριο μάλιστα, προπαραμονή της έναρξης των εργασιών στην Κοπεγχάγη, έχει ανακοινωθεί συγκέντρωση διαμαρτυρίας από την βέλγικη  «Συμμαχία για το κλίμα«, στην πλατεία του Λουξεμβούργου, στις 2 το μεσημέρι.

Η αλήθεια είναι πως το προτεινόμενο «χρηματιστήριο ρύπων» (carbon market)  χαρακτηρίζεται λιγότερο ελπιδοφόρο για το περιβάλλον από όσο για τις βιομηχανίες. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ μάλλον διαφωνούν μεταξύ τους ως προς την γενικότερη στρατηγική αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής -αλλά κυρίως σχτικά με το κόστος των μέτρων προσαρμογής, και το ποιος θα το επωμιστεί.

Έξω, λοιπόν, δεν πάμε καλά, αλλά και μέσα έχουν αρχίσει δειλά δειλά οι γκρίνιες σχετικά με τον επερχόμενο Επίτροπο Περιβάλλοντος.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται να λειτουργεί ως όργανο-παιδική χαρά όπου τρεις λαλούν και δυο χορεύουν. Τώρα όμως, με την χρηματοπιστωτική κρίση να κορυφώνεται τα πράγματα είναι κάπως πιο σοβαρά από άλλες φορές που τα μισόλογα και οι αυτοσχεδιασμοί υποκαθιστούσαν τον συγκροτημένο πολιτικό σχεδιασμό. Το σκηνικό στην αίθουσα Τύπου της Επιτροπής, πριν από λίγη ώρα, ήταν εξαιρετικά διαφωτιστικό.

Η ερώτηση Ιρλανδού δημοσιογράφου ήταν για την Αμέλια Τόρες, την εκπρόσωπο Τύπου του Χοακίν Αλμούνια, του αρμόδιου Επιτρόπου για τις οικονομικές και νομισματικές υποθέσεις: «Ο Επίτροπος φέρεται ότι είπε σήμερα το πρωί πως υπάρχει κάποιος μηχανισμός για τα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουν ορισμένα κράτη μέλη της ευρωζώνης αλλά πως είναι καλύτερα να κρατήσουμε μυστικό τον μηχανισμό αυτό. Υπάρχει ήδη κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο;» Εύλογο το ενδιαφέρον του Ιρλανδού καθώς η χώρα του, μέχρι πρότινος πρότυπο ανάπτυξης, αποδείχτηκε τίγρης με χάρτινα πόδια και είναι πλέον μαζί με την Ελλάδα δύο από τους αδύναμους κρίκους της ευρωζώνης.

Η Τόρες απάντησε ως εξής:

«Αυτό που είπε (δηλ. ο Αλμούνια) είναι βασικά ότι στην απίθανη περίπτωση -και επαναλαμβάνω στην απίθανη περίπτωση καθώς δεν υπάρχει καμιά απολύτως ένδειξη πως κάτι τέτοιο θα συμβεί- που κάποιο κράτος μέλος της ευρωζώνης αντιμετωπίσει προβλήματα χρηματοδότησης, κάποια λύση θα βρεθεί».

Όπως συμβαίνει συχνά με τις δηλώσεις των Επιτρόπων και των απίθανων εκπροσώπων τους, η απάντηση δημιούργησε τελικά πιο πολλά ερωτήματα. Κατ’ αρχάς ο Αλμούνια εμφανίζεται να δηλώνει αυτό το οποίο συνάδελφοί του αλλά και κράτη μέλη (Γερμανία) αρνούνται, δηλαδή πως υπάρχει μηχανσμός βοήθειας και για κράτη εντός της ευρωζώνης. Επ’ αυτού η Τόρες πρόσθεσε:

«Είναι κάτι που πρέπει να είναι προφανές σε όλους. Όπως είμαστε έτοιμοι και έχουμε και τα μέσα να βοηθήσουμε κράτη εκτός ευρωζώνης όπως κάναμε με την Ουγγαρία και τη Λετονία, στην απίθανη περίπτωση που αυτό θα ήταν αναγκαίο για κάποιο κράτος της ευρωζώνης, θα δείχναμε την ίδια αλληλεγγύη με τον έναν ή τον άλλο τρόπο.»

Τι καταλαβαίνει κανείς από αυτό; Ότι όλα αυτά είναι κάπως απίθανα και θεωρητικά. Όμως η Επιτροπή θα μπορούσε βοηθήσει «κάποιο» κράτος αν (λέμε τώρα, αν) αυτό αντιμετωπίσει πρόβλημα. Και πώς θα το κάνει αυτό; Ξανά η Τόρες: 

«Δεν νομίζω ότι είναι εποικοδομητικό ή απαραίτητο να ασχοληθούμε τώρα με το πώς θα γίνει αυτό, από ποιον θα γίνει και για ποιον.»

Μάλιστα… Η απάντηση όπως ήταν αναμενόμενο προκάλεσε την αντίδραση των δημοσιογράφων. «Αν το σενάριο είναι όπως λέτε απίθανο, δεν είναι κάπως ανεύθυνο να το συζητά κανείς δημόσια;» αναρωτήθηκε ο Βόλφγκανγκ με τη βαρειά γερμανική προφορά του. «Τελικά έχει καταρτιστεί σχέδιο όπως είπε ο Αλμούνια ή θα καταρτιστεί όπως μας λέτε εσείς τώρα;» πρόσθεσε ο Ιρλανδός συνάδελφός του. Και λίγο πριν κάνει την ερώτησή του ο Νίκος Μπέλλος, ήρθε και η βόμβα:

Πριν ρωτήσει ο Νίκος θα ήθελα να προσθέσω τα ακόλουθα. Αυτό που έχει εξαιρετικά μεγάλη σημασία σε αυτό το στάδιο είναι όλα τα κράτη μέλη εντός και εκτός της ευρωζώνης να συνεισφέρουν στη μακροοικονομική σταθερότητα. Όλα τα κράτη έχουν υποχρέωση να γνωρίζουν τα όριά τους. Αυτό αφορά ιδιαίτερα τα κίνητρα που μπορούν να παρέχουν για να δημιουργήσουν συνθήκες οικονομικής ανάπτυξης. Αυτό επίσης σημαίνει πως ορισμένα κράτη δεν έχουν τα ίδια περιθώρια ελιγμών με άλλα και πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεκτικά λόγω της κρίσης. Το μήνυμα αυτό έχει γίνει κατανοητό από τα κράτη μέλη τα οποία δεν έχουν σχεδιάσει κάποια κίνητρα ή μέτρα για την ανάκαμψη απλώς και μόνο επειδή τα δημόσια οικονομικά τους δεν τους το επιτρέπουν. Και σε αυτά περιλαμβάνεται και η Ελλάδα.

Μ’ άλλα λόγια η εκπρόσωπος της Επιτροπής είπε χωρίς μάλιστα να τη ρωτήσει κανείς πως η Ελλάδα έχει μικρότερα περιθώρια ελιγμών για την αντιμετώπιση της κρίσης – κι ας λέει ό,τι θέλει ο Κωστάκης και ο καημενούλης ο υπουργός του που πηγαινοέρχονται στις Βρυξέλλες αναζητώντας κατανόηση και στοργή την ίδια ώρα που διαβεβαιώνουν το ποίμνιό τους ότι η χώρα είναι δήθεν ισχυρή χάρις στις άοκνες προσπάθειες της νέας διακυβέρνησης.

Τελικά η απορία παραμένει, υπάρχει κάποιο σχέδιο της Επιτροπής για παροχή βοήθειας προς την Ελλάδα; Το υποπτευόμασταν ότι δε θα το μάθουμε από την ελληνική κυβέρνηση. Από ό,τι φαίνεται δε θα το μάθουμε ούτε από την Επιτροπή.

Η αίθουσα κατάμεστη. Από προχθές είχε ανακοινωθεί ότι ο πρόεδρος θα μιλούσε για όσα έγιναν στο Παρίσι και για όσα ελπίζει να γίνουν στις Βρυξέλλες. Μπήκε φουριόζος στην αίθουσα Τύπου της Επιτροπής, και άρχισε να μιλάει. Στην πορεία κάποιες φορές αγρίεψε, σχεδόν θύμωσε. Κοκκίνισε μάλιστα όταν τον αποκάλεσαν “νεοφιλελεύθερο”. Τόνισε ότι ο ίδιος ακόμα πιστεύει στην στρατηγική της Λισαβόνας, στην μεταρρυθμιστική Συνθήκη αλλά και στην κοινωνική πολιτική. Περιέγραψε τον εαυτό του ως πολιτικό διαφορετικής φύσεως: διακριτικό και συναινετικό και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως “ένα θεσμικό όργανο πολιτικό με το χάρισμα της ειδικής τεχνικής γνώσης”.

Και τι μας είπε τελικά ο πρόεδρος Μπαρόζο; Μας είπε ότι αισθάνεται περήφανος, ότι τον συνεχάρη ο ίδιος ο Σαρκοζί. Μας είπε ότι κουράστηκε, ότι ίδρωσε, ότι έκανε νυκτερινά. Μας είπε ότι οι “εξαιρετικές περιστάσεις θέλουν εξαιρετικές αποφάσεις”. Μας είπε ότι συντονισμός ίσον αξιοπιστία αλλά καλή είναι και η ευελιξία. Τόνισε πως ακόμα και οι ευρωσκεπτικιστές τα παίρνουν όλα πίσω και εμπιστεύονται τώρα την ΕΕ. Μέχρι κι αυτοί κατάλαβαν ότι το δίλημμα πλέον είναι ή ΕΕ ή χάος. Και κατέληξε ότι βλέπει φως στην άκρη του τούνελ χωρίς να διευκρινίσει ούτε πόσο μακρύ είναι αυτό το τούνελ, ούτε το πότε θα βγούμε από αυτό.

Ποια θα είναι η είδηση της ημέρας στις 5 Νοεμβρίου; Φυσικά τα αποτελέσματα από τις εκλογές για την ανάδειξη του νέου προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών. Η απάντηση είναι εύκολη και προβλέψιμη, καθώς η ημερομηνία των εκλογών στις ΗΠΑ, 4 Νοεμβρίου, είναι γνωστή εδώ και πάρα πολύ καιρό. Ποιος ο λόγος λοιπόν να κάνει κανείς την ερώτηση;

Ο λόγος είναι ένας: Την 5η Νοεμβρίου, την ίδια μέρα που όλος ο κόσμος θα ενδιαφέρεται και θα μιλά για τον Μπαράκ Ομπάμα που από ό,τι φαίνεται θα έχει εκλεγεί πρώτος μαύρος πρόεδρος στις ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προγραμματίσει να ανακοινώσει (δηλαδή να θάψει) τις εκθέσεις προόδου των κρατών (δυτικά Βαλκάνια και Τουρκία) που χαρακτηρίζονται υποψήφια ή εν δυνάμει υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ κράτη. Μαζί με τις εκθέσεις αυτές η Επιτροπή θα δώσει στη δημοσιότητα και ένα έγγραφο για τη «στρατηγική» της διεύρυνσης. Το οποίο αναμένεται να πάει κι αυτό … «αδιάβαστο».

Με ποια λογική επιλέχθηκε η συγκεκριμένη μέρα; Εδώ προφανής απάντηση δεν υπάρχει. Μια υπόθεση είναι πως κάποιος έκανε λάθος στον αρχικό προγραμματισμό. Ανθρώπινα τα λάθη, ακόμα πιο καλό και ανθρώπινο είναι όμως να τα διορθώνει κανείς όσο πιο νωρίς γίνεται. Στην περίπτωση του «φθινοπωρινού πακέτου«, όπως ονομάζεται αυτή η δημοσίευση κάθε χρόνο των παραπάνω εγγράφων, το λάθος όχι μόνο δε διορθώθηκε αλλά επισημοποιήθηκε με την ανακοίνωση της ημερομηνίας την Παρασκευή, 10 Οκτωβρίου.

Μένει λοιπόν ως βάσιμη υπόθεση η σκοπιμότητα. Κάποιος, ας πούμε ο αρμόδιος Επίτροπος για τη Διεύρυνση, Όλι Ρεν, ή ολόκληρη η Επιτροπή του προέδρου Μπαρόζο, θέλει να κρατήσει την ιστορία της μελλοντικής περαιτέρω διεύρυνσης της ΕΕ και ό,τι σχετίζεται με αυτή, μακριά από τη δημοσιότητα. Και ουσιαστικά τη θάβει κάτω από τη μανία για τον Ομπάμα προσπαθώντας να κλείσει χωρίς άλλα προβλήματα μια χρονιά δύσκολη για την ΕΕ και λόγω της θεσμικής κρίσης με την αναθεώρηση της Συνθήκης.

Στο ίδιο πλαίσιο, της σκοπιμότητας, μπορεί πάλι να υποθέσει κανείς ότι φέτος όλα αυτά τα έγγραφα και οι εκθέσεις προόδου θάβονται διότι δεν έχουν να πουν και τίποτα σοβαρό καθώς ελάχιστη υπήρξε η πρόοδος των κρατών των δυτικών Βαλκανίων και της Τουρκίας στο μακρύ δρόμο τους προς την ένταξη. Αυτό ακούγεται αρκετά πιθανό για την πΓΔΜ, την Αλβανία, το Μαυροβούνιο και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, και κάπως λιγότερο πιθανό για την Κροατία (κυρίως), τη Σερβία, το Κοσσυφοπέδιο και την Τουρκία. Όχι πως οι τελευταίες έκαναν τεράστια βήματα προόδου, είχαμε όμως κυρίως μέσα στο 2008 σημαντικές εξελίξεις που επηρέασαν με τον έναν ή άλλο τρόπο τις σχέσεις τους με την ΕΕ.

Ίσως τελικά, η Επιτροπή κατάλαβε πως όσο λιγότερο μιλά για τη μελλοντική νέα διεύρυνση, την είσοδο δηλαδή της Τουρκίας και των δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ, τόσο το καλύτερο. Σε μια Ένωση όπου η πλειοψηφία των πολιτών εμφανίζεται να μη βλέπει με καθόλου καλό μάτι όχι τόσο τη μελλοντική είσοδο νέων μελών όσο και την προηγούμενη ένταξη άλλων, και όπου η Επιτροπή αποφεύγει επιμελώς να κάνει ακόμα και σχετική σφυγμομέτρηση, ίσως είναι καλύτερα να περάσει κάπως διακριτικά το φετινό «φθινοπωρινό πακέτο». Και του χρόνου που δε θα έχει εκλογές στις ΗΠΑ; Καμμία ανησυχία, κάτι θα βρεθεί. Μπορεί να είναι κάτι σχετικό με τη Συνθήκη ή ακόμα και κάτι σχετικό με την ίδια την Επιτροπή που τέτοια εποχή του χρόνου θα προσπαθεί να ανανεώσει τη θητεία της. Οι μεγάλες αποφάσεις για τη διεύρυνση μπορούν να περιμένουν λίγο ακόμα.

Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο συνεχάρη τον νέο πρωθυπουργό της Ιαπωνίας, Ταρό Ασό τονίζοντας ότι ανυπομονεί να συνεργαστεί μαζί του για την προώθηση των σχέσεων Ευρώπης-Ιαπωνίας. Η ανυπομονησία του ευγενικού Πορτογάλου πρέπει να ήταν πραγματκά μεγάλη. Το ιαπωνικό Κοινοβούλιο, ανακήρυξε σήμερα πρωθυπουργό τον Ταρό Ασό, κατά κάποιο τρόπο «επιβεβαιώνοντας» το μήνυμα του Μπαρόζο που στάλθηκε τρεις μέρες πριν, την … Κυριακή το πρωί!

Για την ακρίβεια, το μήνυμα στάλθηκε από την υπηρεσία Τύπου της Επιτροπής στα μέσα ενημέρωσης την Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου στις 11.20 το πρωί ώρα Βρυξελλών. Και ήταν προφανώς λάθος – με δεδομένο ότι η Επιτροπή έχει μεν ένα σωρό αρμοδιότητες όχι όμως και να βγάζει πρωθυπουργό στη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου. Τα λάθη είναι ανθρώπινα και ουδείς αμφισβητεί την ανθρώπινη φύση των κατά τα άλλα δαιμόνιων εκπροσώπων Τύπου της Επιτροπής.

Το να διορθώνεις γρήγορα τα λάθη, όμως, δείχνει πως εκτός από άνθρωπος είσαι και σωστός επαγγελματίας. Πόση ώρα χρειάστηκαν οι καλοπληρωμένοι εκπρόσωποι Τύπου να συμμαζέψουν το προφανές ατόπημα; Μόλις … οχτώμισι ώρες! Το διορθωτικό ηλεκτρονικό μήνυμα που έφτασε την Κυριακή στα γραφεία των μέσων ενημέρωσης και των ανταποκριτών τους στις Βρυξέλλες είχε ώρα αποστολής 8 παρά 5 το βράδυ. Ζητούσε συγγνώμη και πρόσθετε πως το κάπως πρόωρο συγχαρητήριο τηλεγράφημα στάλθηκε εξαιτίας «τεχνικού σφάλματος προγραμματισμού».

Ο γραφικός Πορτογάλος δεν φαίνεται να πτοείται πάντως από τέτοια μικρολαθάκια και ακούραστος συνεχίζει τον αγώνα του να διατηρηθεί στη δημοσιότητα, απευθυνόμενος ακόμα μια φορά σε ηγέτη που θα εκλεγεί στο … μέλλον. Σήμερα οι υπηρεσίες Τύπου έστειλαν στα δημοσιογραφικά γραφεία με την ένδειξη «να κρατηθεί μέχρι τις 8 και 30 το βράδυ», το κείμενο επιστολής που έγραψε ο Μπαρόζο «προς τον επόμενο πρόεδρο των ΗΠΑ» και την οποία θα διαβάσει σε ομιλία του αργότερα σήμερα στις ΗΠΑ.

Σεβόμενοι το «εμπάργκο» δεν αποκαλύπτουμε το περιεχόμενο της «βαρυσήμαντης» επιστολής. Διαβεβαιώνουμε όμως πως αυτή τη φορά οι υπηρεσίες της Επιτροπής έκαναν εξονυχιστικό έλεγχο πριν την στείλουν στους δημοσιογράφους. Όχι, ο αποδέκτης της επιστολής δεν κατονομάζεται. Αναφέρεται μόνο ως «επόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ». Οι Αμερικανοί σε αντίθεση με τους Ιάπωνες μπορούν ακόμα να επιλέξουν.

Βρίσκεται πολύ κοντά στη σύνταξη και θέλει να φτιάξει κομπόδεμα. Είναι άπληστος και δεν του φτάνει ο μισθός του διευθυντή. Του αρέσουν τα καλά εστιατόρια και τα ακριβά δώρα. Βρετανική εφημερίδα θέλησε να αυξήσει τις πωλήσεις της με μια κλασική ιστορία ευρωδιαφθοράς. Τον «έστησαν» εταιρίες τιμωρώντας τον για αποφάσεις που είχε λάβει στο παρελθόν εις βάρος τους. Ό,τι και να ισχύει από τα παραπάνω θα αργήσουμε να το μάθουμε σε αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία που τρέχει αυτήν την ώρα στους διαδρόμους των Βρυξελλών. Για την ώρα το ενδιαφέρον εστιάζεται στον ότι βγαίνει στην επιφάνεια ο τρόπος λήψης σημαντικών αποφάσεων μέσα στην Επιτροπή και συγκεκριμένα μέσα στην πανίσχυρη γενική διεύθυνση για το Εμπόριο.

Και η διαπλοκή θέλει τον Γερμανό της

Την ιστορία δημιούργησαν και αποκάλυψαν οι Κυριακάτικοι Τάιμς, εφημερίδα που ανήκει στον υπερσυντηρητικό Αυστραλό μεγιστάνα Ρούπερτ Μέρντοκ και δε φημίζεται για τα φιλικά προς την Ευρωπαϊκή Ενωση αισθήματά της. Δημοσιογράφοι των Τάιμς, προσποιούμενοι ότι εκπροσωπούν Κινέζο επιχειρηματία από το Χονγκ Κονγκ, προσέγγισαν Γερμανό διευθυντή της εν λόγω υπηρεσίας και χωρίς μεγάλη δυσκολία τον έπεισαν να τους δώσει εμπιστευτικές πληροφορίες για μελλοντικά μέτρα της υπηρεσίας του που θα είχαν αντίκτυπο στην πρόσβαση κινεζικών εταιριών στην Ευρωπαϊκή αγορά.

Το αντάλλαγμα φέρεται ότι ήταν πλούσια γεύματα σε εστιατόρια πολυτελείας, υπόσχεση για κατάθεση ενός σεβαστού ποσού σε λογαριασμό του εν λόγω μεγαλοστελέχους, και πρόταση πρόσληψης με τεράστια αμοιβή μετά τη συνταξιοδότησή του από την Επιτροπή. Οι πληροφορίες αυτές άξιζαν πολλά χρήματα για πιθανούς μελλοντικούς συνεταίρους των εταιριών αυτών που θα μπορούσαν να προλάβουν τους ανταγωνιστές τους, κλείνοντας αποκλειστικά συμβόλαια συνεργασίας πριν δημοσιοποιηθούν οι αποφάσεις της Επιτροπής. Αυτά ισχυρίζονται οι Τάιμς που παραδέχονται πάντως πως ο Γερμανός δεν έλαβε καμμία αμοιβή για τις πολύ χρήσιμες πληροφορίες που έδωσε μέχρι την Παρασκευή που μας πέρασε.

Κάνει διακοπές και διαψεύδει

Ο ίδιος ο ευρωδιευθυντής πάντως διαψεύδει τα πάντα. Παρ’ ότι βρίσκεται ακόμα σε καλοκαιρινές διακοπές (κάτι που δείχνει ότι μετά την πρόσφατη προαγωγή του σε διευθυντή έπαψε πλέον να χειρίζεται ο ίδιος σημαντικές υποθέσεις) προέβη σε κατηγορηματική διάψευση των καταγγελιών υποστηρίζοντας ότι ναι συναντήθηκε με τους δημοσιογράφους που του συστήθηκαν ως εκπρόσωποι του Κινέζου, ναι τους έδωσε κάποιες πληροφορίες, αλλά όχι δεν ζήτησε και δεν πήρε κάποια αμοιβή ή υπόσχεση για μελλοντική πρόσληψη. Επισημαίνει δε ότι οι πληροφορίες που έδωσε ήταν ήδη «ημιδημόσια» στοιχεία καθώς είχαν αποσταλεί από τις υπηρεσίες της Επιτροπής σε έναν κύκλο αποδεκτών (δικηγόροι, κράτη μέλη κλπ).

Η δύσκολη Παρασκευή του Μαξ

Η υπηρεσία του μεγαλοστελέχους έδειξε γρήγορα αντανακλαστικά καθώς προσπάθησε πριν ακόμα δημοσιευτεί η ιστορία να φτιάξει το κατάλληλο κλίμα που θα επέτρεπε στην Επιτροπή να εμφανιστεί όχι μόνο καθαρή, αλλά και μπροστάρης στον αγώνα κατά της διαφθοράς. Έτσι, την Παρασκευή το βράδυ, την ώρα που οι συνάδελφοί του χαλάρωναν στα κοντινά ιρλανδέζικα μπαρ κατεβάζοντας μπύρες και κουτσομπολεύοντας τους προϊσταμένους τους, ο εκπρόσωπος Τύπου της Επιτροπής, Μαξ Στρότμαν έβαζε τις τελευταίες πινελιές στο δελτίο Τύπου που λίγο αργότερα έφτανε στα γραφεία των δημοσιογράφων που είναι διαπιστευμένοι στην Επιτροπή.

Το δελτίο Τύπου ανέφερε πως εκείνο το απόγευμα οι Κυριακάτικοι Τάιμς είχαν ενημερώσει την Επιτροπή για τα στοιχεία που είχαν συγκεντρώσει εις βάρος του διευθυντή και έδινε το γενικό περίγραμμα των κατηγοριών. Το καλογραμμένο κείμενο έσπευδε να ανακοινώσει, από τη μια πλευρά, ότι στο πλαίσιο της “μηδενικής ανοχής” σε φαινόμενα ανήθικης ή παράνομης συμπεριφοράς διατάχθηκε άμεση διερεύνηση της υπόθεσης και, από την άλλη, ότι η Επιτροπή σέβεται το τεκμήριο αθωότητας και γι αυτό δεν θα προβεί σε κανένα άλλο σχόλιο μέχρι να διαπιστωθεί τι πραγματικά συνέβη. Καλούσε τέλος την αγγλική εφημερίδα να δώσει στην Επιτροπή τα στοιχεία και τις αποδείξεις που ισχυριζόταν ότι κατείχε.

Λίγες ώρες αργότερα οι συνάδελφοι και υφιστάμενοι του εν λόγω μεγαλοστελέχους ενημερώνονταν ότι καλό θα ήταν να χρησιμοποιούν τις φράσεις του δελτίου Τύπου για να απαντήσουν σε πιθανές ερωτήσεις … συναδέλφων τους ενώ αν τους πλησίαζαν δημοσιογράφοι θα έπρεπε να τους στέλνουν αμέσως στον Μαξ, όπως προβλέπει και ο κανονισμός για τους υπαλλήλους.

Η ουσία της υπόθεσης: φτηνά κινέζικα προϊόντα στην αγορά  

Γιατί είναι τελικά σημαντική αυτή η ιστορία; Επειδή δείχνει με σπάνια σαφήνεια πώς, στους διαδρόμους των Βρυξελλών, λαμβάνονται με ελάχιστη δημοσιότητα πολύ σημαντικές αποφάσεις οι οποίες αποτιμώνται σε πολύ και ζεστό χρήμα. Στην καρδιά της υπόθεσης βρίσκεται η αρμοδιότητα που έχουν εκχωρήσει τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Επιτροπή να χειρίζεται σημαντικά θέματα εμπορίου με τρίτα κράτη. Ένα από αυτά τα θέματα είναι η απόφαση για το ποιες εταιρίες άλλων κρατών θα έχουν πρόσβαση στην μεγάλη και πλούσια ενιαία εσωτερική αγορά με προνομιακούς όρους.

Γενικώς, η υπηρεσία της Επιτροπής για το Εμπόριο επιβάλλει υψηλούς δασμούς στις εισαγωγές προϊόντων που κατά την κατασκευή τους ή την εξαγωγή τους δέχθηκαν κρατική επιδότηση στην πατρίδα τους. Αυτό γίνεται για να εξουδετερωθεί το πλεονέκτημα χαμηλού κόστους που απέκτησαν τα προϊόντα αυτά με τεχνητό τρόπο έναντι των αντίστοιχων ευρωπαϊκών. Αν όμως μια για παράδειγμα κινεζική εταιρία μπορεί να αποδείξει πως δεν λαμβάνει τέτοιου είδους επιδοτήσεις, απαλλάσσεται από τους δασμούς και μπορεί να εξάγει τα προϊόντα της σε τιμή που, καθώς δεν επιβαρύνεται με τους δασμούς αυτούς, είναι πολύ πιο χαμηλή από αυτή των ανταγωνιστών της.

Αυτό με τη σειρά του σημαίνει πως η εταιρία αυτή καθίσταται αυτομάτως περιζήτητος προμηθευτής προϊόντων χαμηλού κόστους και άρα μεγάλου περιθώριου κέρδους. Έτσι όποιος προλάβει να κλείσει αποκλειστικό συμβόλαιο με την εταιρία αυτή αγοράζοντας, αν γίνεται, όλη την παραγωγή της έχει εξασφαλισμένες πωλήσεις και κέρδη στην ευρωπαϊκή αγορά. Αρκεί να μάθει γρήγορα, πριν από τους ανταγωνιστές του, ποια εταιρία θα πάρει από την Επιτροπή την πολυπόθητη απαλλαγή από δασμούς.

Απατεώνας ή αφελής, αλλά πάντως τελειωμένος

Υπεύθυνη για τον επί τόπου έλεγχο των σχετικών προϋποθέσεων και την έκδοση της απόφασης είναι η γενική διεύθυνση για το Εμπόριο. Από τη φύση της η διαδικασία δεν είναι ούτε πολύ δημόσια ούτε και τόσο διαφανής. Και ο Γερμανός υπάλληλος, πριν γίνει διευθυντής έκανε επί χρόνια αυτήν ακριβώς τη δουλειά και συντόνιζε και την αντίστοιχη δουλειά συναδέλφων του. Αυτό του έδινε πρόσβαση σε εμπιστευτικές πληροφορίες που αν περνούσαν εγκαίρως στα κατάλληλα πρόσωπα στην αγορά θα τους έδιναν τεράστια κέρδη για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Οι Τάιμς λένε ότι προσέγγισαν τον εν λόγω υπάλληλο διότι είχαν γίνει αποδέκτες καταγγελιών για ύποπτες αποφάσεις τις οποίες είχε εκδόσει η υπηρεσία του κατόπιν δικής του εισήγησης. Ο Γερμανός διευθυντής αρνείται τα πάντα. Αφήνει δε να εννοηθεί πως κάποια κυκλώματα της αγοράς τον τιμωρούν τώρα για αποφάσεις που εισηγήθηκε στο παρελθόν. Δεν αρνείται όμως ότι συναντήθηκε και γευμάτισε σε πανάκριβα εστιατόρια με τους δημοσιογράφους που προσποιούνταν τους επιχειρηματίες. Όπως δεν αρνείται το περιεχόμενο των συνομιλιών τους, οι οποίες έτσι κι αλλιώς είναι μαγνητοφωνημένες.

Τον συγκεκριμένο μεγαλοϋπάλληλο δύσκολα θα τον έλεγες αφελή. Με μακρά προϋπηρεσία στη δικηγορία στην πατρίδα του σε θέματα εμπορικού δικαίου και ανταγωνισμού, με ακόμα πιο μακρά προϋπηρεσία σε διάφορες σημαντικές θέσεις ευθύνης και χειριστής περίπλοκων υποθέσεων στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και στις υπηρεσίες της Επιτροπής ήξερε για τι πράγμα μιλούσε με τους εκλεκτούς συνδαιτημόνες του. Ήξερε κι όμως συνέχισε τις συναντήσεις, τα πλούσια γεύματα και τα τηλεφωνήματα. Κι έτσι το πιο πιθανό είναι επειδή ήξερε να κληθεί να πληρώσει.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Μια ωραιότατη πρόωρη σύνταξη (πρόωρη κατά 2-3 χρόνια, μη φανταστείτε τίποτα τραγικό) μόλις ολοκληρωθεί η εξέταση της καταγγελίας. Κι επειδή ο πρόεδρος Ζοζέ Μπαρόζο και ο αρμόδιος επίτροπος Πίτερ Μάντελσον βιάζονται να αφοσιωθούν στο κυνήγι της δεύτερης θητείας τους ο Γερμανός διευθυντής θα πρέπει να είναι παρελθόν πριν το φθινόπωρο του 2009.

Επόμενη σελίδα: »