Οικονομία


Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται να λειτουργεί ως όργανο-παιδική χαρά όπου τρεις λαλούν και δυο χορεύουν. Τώρα όμως, με την χρηματοπιστωτική κρίση να κορυφώνεται τα πράγματα είναι κάπως πιο σοβαρά από άλλες φορές που τα μισόλογα και οι αυτοσχεδιασμοί υποκαθιστούσαν τον συγκροτημένο πολιτικό σχεδιασμό. Το σκηνικό στην αίθουσα Τύπου της Επιτροπής, πριν από λίγη ώρα, ήταν εξαιρετικά διαφωτιστικό.

Η ερώτηση Ιρλανδού δημοσιογράφου ήταν για την Αμέλια Τόρες, την εκπρόσωπο Τύπου του Χοακίν Αλμούνια, του αρμόδιου Επιτρόπου για τις οικονομικές και νομισματικές υποθέσεις: «Ο Επίτροπος φέρεται ότι είπε σήμερα το πρωί πως υπάρχει κάποιος μηχανισμός για τα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουν ορισμένα κράτη μέλη της ευρωζώνης αλλά πως είναι καλύτερα να κρατήσουμε μυστικό τον μηχανισμό αυτό. Υπάρχει ήδη κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο;» Εύλογο το ενδιαφέρον του Ιρλανδού καθώς η χώρα του, μέχρι πρότινος πρότυπο ανάπτυξης, αποδείχτηκε τίγρης με χάρτινα πόδια και είναι πλέον μαζί με την Ελλάδα δύο από τους αδύναμους κρίκους της ευρωζώνης.

Η Τόρες απάντησε ως εξής:

«Αυτό που είπε (δηλ. ο Αλμούνια) είναι βασικά ότι στην απίθανη περίπτωση -και επαναλαμβάνω στην απίθανη περίπτωση καθώς δεν υπάρχει καμιά απολύτως ένδειξη πως κάτι τέτοιο θα συμβεί- που κάποιο κράτος μέλος της ευρωζώνης αντιμετωπίσει προβλήματα χρηματοδότησης, κάποια λύση θα βρεθεί».

Όπως συμβαίνει συχνά με τις δηλώσεις των Επιτρόπων και των απίθανων εκπροσώπων τους, η απάντηση δημιούργησε τελικά πιο πολλά ερωτήματα. Κατ’ αρχάς ο Αλμούνια εμφανίζεται να δηλώνει αυτό το οποίο συνάδελφοί του αλλά και κράτη μέλη (Γερμανία) αρνούνται, δηλαδή πως υπάρχει μηχανσμός βοήθειας και για κράτη εντός της ευρωζώνης. Επ’ αυτού η Τόρες πρόσθεσε:

«Είναι κάτι που πρέπει να είναι προφανές σε όλους. Όπως είμαστε έτοιμοι και έχουμε και τα μέσα να βοηθήσουμε κράτη εκτός ευρωζώνης όπως κάναμε με την Ουγγαρία και τη Λετονία, στην απίθανη περίπτωση που αυτό θα ήταν αναγκαίο για κάποιο κράτος της ευρωζώνης, θα δείχναμε την ίδια αλληλεγγύη με τον έναν ή τον άλλο τρόπο.»

Τι καταλαβαίνει κανείς από αυτό; Ότι όλα αυτά είναι κάπως απίθανα και θεωρητικά. Όμως η Επιτροπή θα μπορούσε βοηθήσει «κάποιο» κράτος αν (λέμε τώρα, αν) αυτό αντιμετωπίσει πρόβλημα. Και πώς θα το κάνει αυτό; Ξανά η Τόρες: 

«Δεν νομίζω ότι είναι εποικοδομητικό ή απαραίτητο να ασχοληθούμε τώρα με το πώς θα γίνει αυτό, από ποιον θα γίνει και για ποιον.»

Μάλιστα… Η απάντηση όπως ήταν αναμενόμενο προκάλεσε την αντίδραση των δημοσιογράφων. «Αν το σενάριο είναι όπως λέτε απίθανο, δεν είναι κάπως ανεύθυνο να το συζητά κανείς δημόσια;» αναρωτήθηκε ο Βόλφγκανγκ με τη βαρειά γερμανική προφορά του. «Τελικά έχει καταρτιστεί σχέδιο όπως είπε ο Αλμούνια ή θα καταρτιστεί όπως μας λέτε εσείς τώρα;» πρόσθεσε ο Ιρλανδός συνάδελφός του. Και λίγο πριν κάνει την ερώτησή του ο Νίκος Μπέλλος, ήρθε και η βόμβα:

Πριν ρωτήσει ο Νίκος θα ήθελα να προσθέσω τα ακόλουθα. Αυτό που έχει εξαιρετικά μεγάλη σημασία σε αυτό το στάδιο είναι όλα τα κράτη μέλη εντός και εκτός της ευρωζώνης να συνεισφέρουν στη μακροοικονομική σταθερότητα. Όλα τα κράτη έχουν υποχρέωση να γνωρίζουν τα όριά τους. Αυτό αφορά ιδιαίτερα τα κίνητρα που μπορούν να παρέχουν για να δημιουργήσουν συνθήκες οικονομικής ανάπτυξης. Αυτό επίσης σημαίνει πως ορισμένα κράτη δεν έχουν τα ίδια περιθώρια ελιγμών με άλλα και πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεκτικά λόγω της κρίσης. Το μήνυμα αυτό έχει γίνει κατανοητό από τα κράτη μέλη τα οποία δεν έχουν σχεδιάσει κάποια κίνητρα ή μέτρα για την ανάκαμψη απλώς και μόνο επειδή τα δημόσια οικονομικά τους δεν τους το επιτρέπουν. Και σε αυτά περιλαμβάνεται και η Ελλάδα.

Μ’ άλλα λόγια η εκπρόσωπος της Επιτροπής είπε χωρίς μάλιστα να τη ρωτήσει κανείς πως η Ελλάδα έχει μικρότερα περιθώρια ελιγμών για την αντιμετώπιση της κρίσης – κι ας λέει ό,τι θέλει ο Κωστάκης και ο καημενούλης ο υπουργός του που πηγαινοέρχονται στις Βρυξέλλες αναζητώντας κατανόηση και στοργή την ίδια ώρα που διαβεβαιώνουν το ποίμνιό τους ότι η χώρα είναι δήθεν ισχυρή χάρις στις άοκνες προσπάθειες της νέας διακυβέρνησης.

Τελικά η απορία παραμένει, υπάρχει κάποιο σχέδιο της Επιτροπής για παροχή βοήθειας προς την Ελλάδα; Το υποπτευόμασταν ότι δε θα το μάθουμε από την ελληνική κυβέρνηση. Από ό,τι φαίνεται δε θα το μάθουμε ούτε από την Επιτροπή.

Η αίθουσα κατάμεστη. Από προχθές είχε ανακοινωθεί ότι ο πρόεδρος θα μιλούσε για όσα έγιναν στο Παρίσι και για όσα ελπίζει να γίνουν στις Βρυξέλλες. Μπήκε φουριόζος στην αίθουσα Τύπου της Επιτροπής, και άρχισε να μιλάει. Στην πορεία κάποιες φορές αγρίεψε, σχεδόν θύμωσε. Κοκκίνισε μάλιστα όταν τον αποκάλεσαν “νεοφιλελεύθερο”. Τόνισε ότι ο ίδιος ακόμα πιστεύει στην στρατηγική της Λισαβόνας, στην μεταρρυθμιστική Συνθήκη αλλά και στην κοινωνική πολιτική. Περιέγραψε τον εαυτό του ως πολιτικό διαφορετικής φύσεως: διακριτικό και συναινετικό και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως “ένα θεσμικό όργανο πολιτικό με το χάρισμα της ειδικής τεχνικής γνώσης”.

Και τι μας είπε τελικά ο πρόεδρος Μπαρόζο; Μας είπε ότι αισθάνεται περήφανος, ότι τον συνεχάρη ο ίδιος ο Σαρκοζί. Μας είπε ότι κουράστηκε, ότι ίδρωσε, ότι έκανε νυκτερινά. Μας είπε ότι οι “εξαιρετικές περιστάσεις θέλουν εξαιρετικές αποφάσεις”. Μας είπε ότι συντονισμός ίσον αξιοπιστία αλλά καλή είναι και η ευελιξία. Τόνισε πως ακόμα και οι ευρωσκεπτικιστές τα παίρνουν όλα πίσω και εμπιστεύονται τώρα την ΕΕ. Μέχρι κι αυτοί κατάλαβαν ότι το δίλημμα πλέον είναι ή ΕΕ ή χάος. Και κατέληξε ότι βλέπει φως στην άκρη του τούνελ χωρίς να διευκρινίσει ούτε πόσο μακρύ είναι αυτό το τούνελ, ούτε το πότε θα βγούμε από αυτό.

Ο νέος δουλεύει πάντα περισσότερο από τον παλιό. Αυτό το στερεότυπο επιβεβαιώνεται από το χάσμα στο εργασιακό καθεστώς μεταξύ “παλαιάς” και “νέας” Ευρώπης το οποίο παραμένει αγεφύρωτο. Αυτό λέει η έκθεση του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Εργασιακών Σχέσεων (EIRO) για το 2007, η οποία  διαπιστώνει ότι η εργασία διαρκεί περισσότερο στα 12 κράτη που μπήκαν στο “κλαμπ” των Βρυξελλών μετά το 2004.

Τα πρωτεία στο σύνολο των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέχουν οι Βούλγαροι και οι Ρουμάνοι, ενώ στην τρίτη θέση με μικρή διαφορά βρίσκονται οι Βρετανοί. 

Ο μέσος όρος συμφωνημένης με συλλογικές συμβάσεις εβδομαδιαίας εργασίας στην ΕΕ για το 2007 ήταν 38,6 ώρες. Ωστόσο, οι “15” έχουν μειώσει τον μέσο όρο εργασίας στις 37,9 ώρες την εβδομάδα. Δουλεύουν δύο ώρες λιγότερο σε σχέση με τους εταίρους τους στη “νέα” Ευρώπη, οι οποίοι συμπληρώνουν 39,8 ώρες εργασίας την εβδομάδα. Οι Βούλγαροι και οι Ρουμάνοι, ως οι πιο δουλευταράδες όλων, κλείνουν 41,4 ώρες την εβδομάδα.  Η έκθεση αναφέρει, επίσης, ότι η ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών για τον μέσο Ευρωπαίο εργαζόμενο ήταν 25,2 ημέρες σε όλη την ΕΕ το 2007. 

Οι Γάλλοι, οι Ιταλοί και οι Δανοί είναι αυτοί που δουλεύουν λιγότερο. Ειδικότερα, οι Γάλλοι περνούν μόλις 37,7 ώρες στη δουλειά. Σε σχέση με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους έχουν κάθε εβδομάδα ένα ολόκληρο απόγευμα ρεπό όλο δικό τους για να το αφιερώσουν στον εαυτό τους. 

Η Γαλλία κατέχει το ρεκόρ μείωσης των ωρών εργασίας. Τα τελευταία χρόνια έχει μειώσει την εβδομαδιαία εργασία κατά τέσσερις ώρες. Στο ίδιο διάστημα το Λουξεμβούργο μείωσε το ωράριο κατά μία ώρα, η Βρετανία 1,1 ώρες, η Πορτογαλία 1,2 ώρες και η Σουηδία κατά 2,5 ώρες. 

Η τάση αυτή φαίνεται να ενοχλεί ιδιαίτερα τις Βρυξέλλες, οι οποίες ζητούν αντίθετα άμεσες μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και αύξηση του ωραρίου για να μπορέσουν οι ευρωπαϊκές οικονομίες να αντεπεξέλθουν στις πιέσεις της παγκοσμιοποίησης αλλά και στο δημογραφικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η γηραιά ήπειρος. 

Στην ΕΕ των “15”, το 2007, οι δημόσιοι υπάλληλοι της Ελλάδας, της Αυστρίας και του Λουξεμβούργου ήταν αυτοί που δούλεψαν περισσότερο. Λιγότερο στο γραφείο τους έμειναν οι Ιταλοί.

Ο επίτροπος για θέματα Περιβάλλοντος, Σταύρος Δήμας, πρέπει να είναι εκ των λίγων μελών της Επιτροπής Μπαρόζο που έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη οργανώσεων για την προστασία του περιβάλλοντος όπως η Γκρίνπις. Ο προσδιορισμός «πράσινος» Σταύρος μπορεί να φαίνεται κάπως  υπερβολικός για τον φιλελεύθερο πρώην νομικό σύμβουλο της Παγκόσμιας Τράπεζας, αναπληρωτή διευθυντή της ΕΤΒΑ και υπουργό της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Κι όμως, με την αυστηρή στάση που τηρεί τελευταία όσον αφορά την εισαγωγή και χρήση μεταλλαγμένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και με τις σχεδόν δημόσιες κόντρες του με τον Γερμανό αντιπρόεδρο της Επιτροπής, και προστάτη των Επιχειρήσεων και της Βιομηχανίας, Γκίντερ Φερχόιγκεν, ο Έλληνας επίτροπος κερδίζει συνεχώς πόντους μεταξύ των ομάδων και οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος. Και ενισχύει την υποψηφιότητά του για ακόμα μια θητεία στο κτίριο Μπερλεμόν.

Αύριο ο Σταύρος δοκιμάζει ακόμα ένα άνοιγμα προχωρώντας μάλιστα λίγο παραπέρα. Μαζί με τον  συνάδελφό του για την Απασχόληση και τις Κοινωνικές Υποθέσεις, Βλαντιμίρ Σπίντλα, συναντούν, στις 12 το μεσημέρι, τον γενικό γραμματέα της συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών συνδικάτων Τζον Μονκς. Η οργάνωση του Μονκς εκπροσωπεί 82 συνδικάτα σε 36 χώρες συν 12 κλαδικές ομοσπονδίες συνδικάτων. Η συνομοσπονδία προέρχεται από μια επιτυχημένη κινητοποίηση για την αύξηση των μισθών (συμμετείχε και η Ελληνική ΓΣΕΕ) στο πλαίσιο της οποίας δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι διαδήλωσαν το Σάββατο στην πρωτεύουσα της Σλοβενίας, Λιουμπλιάνα, όπου συνεδρίαζε το Συμβούλιο υπουργών Οικονομικών και Οικονομίας των 27.

Λίγες μόλις ώρες μετά τη διαδήλωση, δεν είναι παράλογο να περιμένει κανείς πως ο Μονκς θα θελήσει να μεταφέρει τα αιτήματα των συνδικάτων στα πιο ευαισθητοποιημένα μέλη της φιλελεύθερης Επιτροπής Μπαρόζο (για τη διαδήλωση και το πώς μειώθηκε η αγοραστική δύναμη των μισθωτών, μερικά στοιχεία στο άρθρο της Ελευθεροτυπίας). Και άντε ο Σπίντλα είναι καθ’ ύλην αρμόδιος καθώς ασχολείται με την απασχόληση και την κοινωνική πολιτική. Ο Δήμας όμως;

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Έλληνας επίτροπος βάζει μια δόση κοινωνικής πολιτικής στην πράσινη ατζέντα του. Κάποιοι θα θυμούνται πως ο Δήμας είχε προκαλέσει ευχάριστη έκπληξη σε κοινωνικά ευαίσθητες οργανώσεις όταν, τον Ιανουάριο, σε συνέντευξή του στο BBC, έβαζε και κοινωνικά κριτήρια (εκτός από περιβαλλοντικά) ως συστατικά στοιχεία της βιώσιμης ανάπτυξης και χρήσης βιοκαυσίμων. Η συγκεκριμένη τοποθέτηση μάλιστα είχε προκαλέσει την οργή του Φερχόιγκεν αλλά και άλλων συναδέλφων του στην Επιτροπή, μια οργή που φάνηκε ακόμα και μέσα στην αίθουσα Τύπου της Κομισιόν, στο Μπερλεμόν, όταν οι διαφορετικοί εκπρόσωποι Τύπου των Επιτρόπων εμφανίστηκαν να μην μπορούν να συμφωνήσουν ακριβώς στις ερμηνείες τους.

Βέβαια, στην Επιτροπή Μπαρόζο, τέτοια ανοίγματα έχουν τα όριά τους. Κι έτσι μεθαύριο Τετάρτη, μια μέρα μετά τη συνάντηση με τα συνδικάτα, ο «πράσινος» Σταύρος θα έχει μια ενδιαφέρουσα συνομιλία στο ίδιο γραφείο με τον Ζαν Μαρτέν, πρόεδρο της πανίσχυρης συνομοσπονδίας βιομηχανιών τροφίμων και ποτών και ανώτατο στέλεχος της πολυεθνικής Γιουνιλέβερ. Μιας εταιρίας που ειδικεύεται στα προϊόντα με μπλε και πράσινους και κόκκινους κόκκους…

Τι δουλειά έχει η αλεπού στο παζάρι; Μα για να παζαρέψει, φυσικά. Και, στην Ευρώπη, δεν υπάρχει καλύτερο παζάρι από το Συμβούλιο υπουργών, ιδίως αυτό των υπουργών Οικονομικών (ΕΚΟΦΙΝ). Το οποίο συνεδριάζει αύριο στις Βρυξέλλες, παρουσία για πρώτη φορά του νέου υπουργού Οικονομικών της Κύπρου, Χαρίλαου Σταυράκη. Ο σύντροφος Χαρίλαος μπορεί να είναι νέος στο ΕΚΟΦΙΝ, στα οικονομικά παζάρια όμως είναι και παλιός και καλός. Και η εμπειρία αυτή θα του χρειαστεί όταν αύριο, ο Γερμανός συνάδελφός του, αρχίσει να μιλά για το καυτό θέμα των φορολογικών παραδείσων.

Αν υπήρχε παράδεισος στην καπιταλιστική οικονομία, αυτός θα ήταν ένα μέρος που δεν υπάρχουν καθόλου φόροι και ο επιχειρηματίας είναι ελεύθερος να κάνει τα κέρδη του ό,τι θέλει. Δυστυχώς για τους νεοφιλελεύθερους οπαδούς της «καθαρής» οικονομίας της αγοράς (ευτυχώς για όλους τους άλλους) κι αυτός ο παράδεισος υπάρχει μόνο στα βιβλία. Υπάρχουν όμως κάποια μέρη που προσπαθούν να του μοιάσουν προσφέροντας εξαιρετικά χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές. Οι λεγόμενοι φορολογικοί παράδεισοι αποτελούν μαγνήτες για εταιρίες και ιδιώτες επενδυτές. Αποτελούν όμως κατάρα για τις οικονομίες των υπολοίπων κρατών που χάνουν πολύτιμα φορολογικά έσοδα.

Ένα κράτος που έχει καεί από τις απώλειες προς τους φορολογικούς παράδεισους και προσπαθεί να τις περιορίσει είναι η Γερμανία. Πρόσφατα πέτυχε μάλιστα ισχυρό πλήγμα κατά του Λίχτενσταϊν καθώς οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες εξαγόρασαν πρώην στελεχάρα τράπεζας του μικροσκοπικού πριγκηπάτου και απέκτησαν για πρώτη φορά έναν «καυτό» κατάλογο. Πρόκειται για τη λίστα με τα ονόματα Ευρωπαίων ιδιωτών και εταιριών που φοροδιαφεύγουν στα κράτη τους, εκμεταλλευόμενοι τις διευκολύνσεις, τη μυστικότητα και φυσικά τις απαλλαγές που τους προσφέρει ο εν λόγω φορολογικός παράδεισος.

Ήδη οι γερμανικές ΔΟΥ άρχισαν να επιβάλλουν πρόστιμα πολλών εκατομμυρίων ενώ το Βερολίνο έδωσε και σε άλλα κράτη στοιχεία από τη λίστα που αφορούν πολίτες τους. Και αύριο, στο ΕΚΟΦΙΝ, οι 27 υπουργοί Οικονομικών θα συζητήσουν το θέμα των φορολογικών παραδείσων κατόπιν αιτήματος της Γερμανίας. Η συζήτηση αναμένεται να έχει μεγάλο ενδιαφέρον καθώς παρ’ ότι όλοι διαμαρτύρονται για απώλειες εσόδων, δεν είναι λίγα τα κράτη μέλη τα οποία προσφέρουν στο σύνολο ή σε τμήμα του εδάφους τους σημαντικότατες απαλλαγές και συνθήκες εχεμύθειας που τα κάνουν να μοιάζουν με παραδείσους.

Τα παραδείγματα πολλά. Δεν είναι μυστικό πως το Λουξεμβούργο, ιδρυτικό μέλος της ΕΕ, οφείλει μεγάλο μέρος της ευημερίας του στις φοροαπαλλαγές και την εχεμύθεια η οποία πολλές φορές καλύπτει κανονικό ξέπλυμα χρημάτων. Περίεργες οντότητες όπως το Μονακό, ο Άγιος Μαρίνος, το Γιβραλτάρ, τα νησιά της Μάγχης, που ανήκουν σε μεγάλα κράτη μέλη ή εξαρτώνται από αυτά κάνουν χρυσές δουλειές με μυστηριώδεις επενδυτές. Στη λίστα των «ελκυστικών» εδαφών εντός της ΕΕ, προστέθηκε το 2004 και η Κύπρος.

Ο νέος υπουργός Οικονομικών της Κύπρου κάτι ξέρει από όλα αυτά. Αφού ακόνισε τα δοντάκια του στα οικονομικά σε Κέμπριτζ και Χάρβαρντ, κι έκανε και δύο μηνάκια στην Παγκόσμια Τράπεζα, άρχισε μετά να μαζεύει εμπειρίες σε διάφορα διευθυντικά πόστα της Τράπεζας Κύπρου. Στρατηγικός Προγραμματισμός και Ανάπτυξη Εργασιών, Διαχείριση Διαθέσιμων και Διεθνείς Συναλλαγές είναι δύο από τις υπηρεσίες στις οποίες διετέλεσε διευθυντής. Επί έξι χρόνια μάλιστα, από το 1998 μέχρι το 2004 ήταν ο γενικός διευθυντής συγκροτήματος Διεθνών Τραπεζικών Υπηρεσιών. Βάλτε σε αυτά και συμμετοχή στο διοικητικό συμβούλιο παραρτημάτων της εταιρίας μεταξύ των οποίων και στην Τράπεζα Κύπρου στα νησιά της Μάγχης και έχετε έναν άνθρωπο που ξέρει από πρώτο χέρι τι πάει να πει παράδεισος έστω και φορολογικός. Γι αυτό και η αυριανή πρεμιέρα του στο παζάρι του ΕΚΟΦΙΝ αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον.

Το σχέδιο του Έλληνα καλλιτέχνη Γιώργου Σταματόπουλου ψήφισαν οι ευρωπαίοι πολίτες και οι κάτοικοι της ΕΕ για να κοσμήσει το αναμνηστικό κέρμα των δύο ευρώ το οποίο θα τυπωθεί και θα κυκλοφορήσει σε όλα τα κράτη μέλη που έχουν υιοθετήσει το ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2009. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τα αποτελέσματα σήμερα προσθέτοντας ότι περισσότερα από 141.000 άτομα έλαβαν μέρος στη διαδικτυακή ψηφοφορία την οποία είχαμε προωθήσει και από εδώ.

Περίπου 90 εκατομμύρια κέρματα θα κυκλοφορήσουν συνολικά με το νέο σχέδιο πολλά από τα οποία θα καταλήξουν σε συλλέκτες σε όλον τον κόσμο. Πολλά συγχαρητήρια λοιπόν στον εργαζόμενο στην Τράπεζα της Ελλάδος, Γιώργο Σταματόπουλο, που κατάφερε να συγκεντρώσει την προτίμηση της μεγάλης πλειοψηφίας παίρνοντας το 41,48% των ψήφων.

Νέο αναμνηστικό κέρμα των δύο ευρώ πρόκειται να κυκλοφορήσει το 2009 για τα 10 χρόνια της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ). Το κέρμα θα είναι κοινό για όλες τις χώρες που έχουν υιοθετήσει το ευρώ. Δηλαδή εκτός από τη μία έτσι κι αλλιώς κοινή πλευρά (κάτω) τώρα θα είναι κοινή και η άλλη. Τι θα εικονίζει όμως;

Το θέμα της δεύτερης πλευράς έχει τεθεί σε ψηφοφορία στην οποία μπορούν να συμμετάσχουν όλοι οι όσοι κατοικούν σε κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με άλλα λόγια, θεωρητικά, θα μπορούσαν Τούρκοι, Ινδοί και Πακιστανοί (που είναι μεν πολλοί αλλά δεν ενδιαφέρονται καθόλου για το τι θα δείχνει το ευρώ) να καθορίσουν τη μία όψη του αναμνηστικού κέρματος; Όχι ακριβώς. Μετά από σχετικό διαγωνισμό, οι διευθυντές των νομισματοκοπείων των χωρών της ευρωζώνης επέλεξαν ήδη 5 σχέδια μεταξύ των οποίων καλούμαστε να διαλέξουμε μέχρι τις 22 Φεβρουαρίου.

Το 2004 η επιτροπή επέτρεψε στα κράτη μέλη της ευρωζώνης την έκδοση αναμνηστικών κερμάτων των δύο ευρώ με περιορισμό το ένα κέρμα το χρόνο. Το πρώτο τέτοιο κέρμα που εκδόθηκε ήταν από την Ελλάδα για τους Ολυμπιακούς αγώνες (φωτογραφία από wikipedia). Το 2007 εκδόθηκε το πρώτο κοινό για όλες τις χώρες αναμνηστικό κέρμα για την 50η επέτειο από την υπογραφή της συνθήκης της Ρώμης. Έφερε την ίδια εικόνα αλλά η περιγραφή και το όνομα της χώρας έκδοσης ήταν στη γλώσσα της (κάτω).

Το δεύτερο θα είναι αυτό για το οποίο προκηρύχθηκε η ψηφοφορία. Είπαμε ότι η ιστορία αφορά τη μία όψη, τη λεγόμενη εθνική. Ένα μικρό ζήτημα υπάρχει όμως και με την άλλη, τη λεγόμενη κοινή όψη. Το ζήτημα δεν είναι καινούριο. Τέθηκε για πρώτη φορά το 2007 και δεν αφορά μόνο τα αναμνηστικά αλλά όλα τα ευρωκέρματα.

Πρόκειται για τον χάρτη. Όπως γνωρίζουν πολύ καλά όσοι ασχολούνται με γκρίζες περιοχές και πολιτικά φορτισμένες περιφέρειες, οι χάρτες είναι άτιμη ιστορία. Πότε οι συνοριακές γραμμές, πότε η γλώσσα, πότε τα ονόματα πόλεων και νησιών, ή το χρώμα που κάτι σημαίνει, οι χάρτες είναι συχνά αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης. Δείτε, ας πούμε, τον καινούριο χάρτη που από 1η Ιανουαρίου είναι υποχρεωτικός στα νέα ευρωκέρματα.

Η Τουρκία έχει ως δια μαγείας «εξαφανιστεί» (με εξαίρεση το μικρό και βολικό ευρωπαϊκό τμήμα της) και η Κύπρος -κάπως πιο βόρεια και δυτικά από το κανονικό- φαίνεται να πλατσουρίζει χαρούμενη και μόνη στο πέλαγος που έχει καλύψει το μέρος όπου κάποτε δέσποζε το ασιατικό τμήμα της Τουρκίας. Ούτε Κύπριος να ήταν ο καλλιτέχνης…

Επόμενη σελίδα: »