Συμβούλιο


Ο θεσμός της Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής είναι μια διαδικασία που, ως γνωστόν, εφαρμόζεται στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Η ΑΤΑ έχει στόχο την αναπροσαρμογή των μισθών των εργαζομένων σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τα τρέχοντα δεδομένα της οικονομίας, ώστε η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων να διατηρείται σχετικά σταθερή. Το ύψος της συνήθως καθορίζεται από τις συλλογικές συμβάσεις. Γνωστά όλα αυτά.

Η ΑΤΑ εφαρμόζεται και στους μισθούς των ευρωυπαλλήλων -αλλά εδώ δεν υπάρχει συλλογική σύμβαση. Αντίθετα, υπάρχουν προβλέψεις στο καταστατικό που ρυθμίζει τα εργασιακά τους. Σύμφωνα με αυτές, το ποσοστό της ΑΤΑ επανακαθορίζεται κάθε χρόνο, ανάλογα με το μέσο όρο των «ΑΤΑ», όπως αυτές καθορίστηκαν σε 8 από τα κράτη μέλη*. Η μπανάλ διαδικασία προβλέπει πως η Επιτροπή κάνει το λογιστή (υπολογίζει το ποσοστό) με βάση τις προσβλέψεις του καταστατικού, και καταθέτει μια σχετική πρόταση στο Συμβούλιο. Παραδοσιακά, η έγκριση της πρότασης της Επιτροπής από το Συμβούλιο αποτελεί μια διαδικασία ρουτίνας.

Όχι όμως φέτος. Γιατί φέτος, δεδομένης της κρίσης και της οικονομικής αστάθειας, η ΑΤΑ των ευρωυπαλλήλων προέκυψε λιγάκι… τσιμπημένη, κι έτσι τα κράτη μέλη αποφάσισαν να μην εγκρίνουν την πρόταση της Επιτροπής. Αυτό, προφανώς, αντίκειται στην κείμενη νομοθεσία και λογικά θα έπρεπε να μην είναι αποδεκτό. Κατά συνέπεια, οι διαπραγματεύσεις και οι συνεννοήσεις στα παρασκήνια φουντώνουν, κυρίως επειδή υπάρχει υποχρέωση να ληφθεί η απόφαση μέχρι το τέλος του έτους.

Η είδηση όμως δεν είναι τόσο το γεγονός ότι το Συμβούλιο ενδέχεται να παραυπήσει, προκειμένου να «μην προκαλεί σε καιρό κρίσης» και «να μην ενισχύει υπερβολικά τους ήδη καλοπληρωμένους ευρωυπαλλήλους». Η είδηση είναι πως οι ευρωυπάλληλοι, που σε γενικές γραμμές δεν διακρίνονται από καμιά εντυπωσιακή συνδικαλιστική δράση, συζητάνε το ενδεχόμενο της…απεργίας! Το ενδεχόμενο είναι σχεδόν πρωτόγνωρο -έχουν υπάρξει μόνο δύο απεργίες στα χρονικά. Προς το παρόν πρόκειται για φημολογία, ενδέχεται όμως να υλοποιηθεί -αν το Συμβούλιο εμμείνει στην άρνησή του να εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής. 

*Μέχρι την διεύρυνση του 2004, ο μέσος όρος προέκυπτε από τις ΑΤΑ των 15 κρατών μελών. Μετά την διεύρυνση -και την αναδιάρθρωση των εργασιακών κανονισμών που διέπουν το καθεστώς των υπαλλήλων της ΕΕ που τη συνόδευσε- επελέγησαν 8 χώρες για τον υπολογισμό αυτού του μέσου όρου.

Advertisements

Αρχίζουν τη Δευτέρα οι εργασίες της Συνόδου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική αλλαγή, στην Κοπεγχάγη, αλλά ο ορίζοντας μοιάζει θολός και η πιθανότητα για λήψη απόφασης μάλλον ισχνή. Η Συνδιάσκεψη αυτή έχει το φιλόδοξο στόχο να οδηγήσει σε μια νέα συμφωνία για τον έλεγχο και τη μείωση των εκπομπών CO2, μεταξύ των συμβαλόμενων χωρών -συμφωνία που πρόκειται να αντικαταστήσει το Προτόκολλο του Κιότο, μετά την εκπνοή του το 2012. Ενώ η ηγεσία των ΗΠΑ φαίνεται διστακτική ως προς την υιοθέτηση μιας πιο τολμηρής λύσης, οι αναπτυσσόμενες χώρες πετάνε το μπαλάκι στον πρώτο κόσμο, ζητώντας μεγαλύτερη οικονομική στήριξη, προκειμένου να λάβουν φιλικά προς το περιβάλλον μέτρα.

Από την άλλη, οι προτεινόμενες λύσεις αμφισβητούνται έντονα από την κοινωνία των πολιτών, τουλάχιστον εντός των χωρών της ΕΕ. Πριν από μερικές μέρες, ο Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Βιομηχάνων φιλοξενήθηκε από την την ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για να συσκεφθεί περί τα περιβαλλοντικά και να προτείνει πιθανές λύσεις για το ήδη από τότε διαφαινόμενο αδιέξοδο της «μετά Κιότο» εποχής. Η υποδοχή που του επιφύλαξαν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις μάλλον δεν θα χαρακτηριζόταν θερμή, αφού συνοδεύτηκε από επέμβαση της αστυνομίας και ρίψη δκαρυγόνων (περισσότερα εδώ).

Για αύριο μάλιστα, προπαραμονή της έναρξης των εργασιών στην Κοπεγχάγη, έχει ανακοινωθεί συγκέντρωση διαμαρτυρίας από την βέλγικη  «Συμμαχία για το κλίμα«, στην πλατεία του Λουξεμβούργου, στις 2 το μεσημέρι.

Η αλήθεια είναι πως το προτεινόμενο «χρηματιστήριο ρύπων» (carbon market)  χαρακτηρίζεται λιγότερο ελπιδοφόρο για το περιβάλλον από όσο για τις βιομηχανίες. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ μάλλον διαφωνούν μεταξύ τους ως προς την γενικότερη στρατηγική αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής -αλλά κυρίως σχτικά με το κόστος των μέτρων προσαρμογής, και το ποιος θα το επωμιστεί.

Έξω, λοιπόν, δεν πάμε καλά, αλλά και μέσα έχουν αρχίσει δειλά δειλά οι γκρίνιες σχετικά με τον επερχόμενο Επίτροπο Περιβάλλοντος.

Τι δουλειά έχει η αλεπού στο παζάρι; Μα για να παζαρέψει, φυσικά. Και, στην Ευρώπη, δεν υπάρχει καλύτερο παζάρι από το Συμβούλιο υπουργών, ιδίως αυτό των υπουργών Οικονομικών (ΕΚΟΦΙΝ). Το οποίο συνεδριάζει αύριο στις Βρυξέλλες, παρουσία για πρώτη φορά του νέου υπουργού Οικονομικών της Κύπρου, Χαρίλαου Σταυράκη. Ο σύντροφος Χαρίλαος μπορεί να είναι νέος στο ΕΚΟΦΙΝ, στα οικονομικά παζάρια όμως είναι και παλιός και καλός. Και η εμπειρία αυτή θα του χρειαστεί όταν αύριο, ο Γερμανός συνάδελφός του, αρχίσει να μιλά για το καυτό θέμα των φορολογικών παραδείσων.

Αν υπήρχε παράδεισος στην καπιταλιστική οικονομία, αυτός θα ήταν ένα μέρος που δεν υπάρχουν καθόλου φόροι και ο επιχειρηματίας είναι ελεύθερος να κάνει τα κέρδη του ό,τι θέλει. Δυστυχώς για τους νεοφιλελεύθερους οπαδούς της «καθαρής» οικονομίας της αγοράς (ευτυχώς για όλους τους άλλους) κι αυτός ο παράδεισος υπάρχει μόνο στα βιβλία. Υπάρχουν όμως κάποια μέρη που προσπαθούν να του μοιάσουν προσφέροντας εξαιρετικά χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές. Οι λεγόμενοι φορολογικοί παράδεισοι αποτελούν μαγνήτες για εταιρίες και ιδιώτες επενδυτές. Αποτελούν όμως κατάρα για τις οικονομίες των υπολοίπων κρατών που χάνουν πολύτιμα φορολογικά έσοδα.

Ένα κράτος που έχει καεί από τις απώλειες προς τους φορολογικούς παράδεισους και προσπαθεί να τις περιορίσει είναι η Γερμανία. Πρόσφατα πέτυχε μάλιστα ισχυρό πλήγμα κατά του Λίχτενσταϊν καθώς οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες εξαγόρασαν πρώην στελεχάρα τράπεζας του μικροσκοπικού πριγκηπάτου και απέκτησαν για πρώτη φορά έναν «καυτό» κατάλογο. Πρόκειται για τη λίστα με τα ονόματα Ευρωπαίων ιδιωτών και εταιριών που φοροδιαφεύγουν στα κράτη τους, εκμεταλλευόμενοι τις διευκολύνσεις, τη μυστικότητα και φυσικά τις απαλλαγές που τους προσφέρει ο εν λόγω φορολογικός παράδεισος.

Ήδη οι γερμανικές ΔΟΥ άρχισαν να επιβάλλουν πρόστιμα πολλών εκατομμυρίων ενώ το Βερολίνο έδωσε και σε άλλα κράτη στοιχεία από τη λίστα που αφορούν πολίτες τους. Και αύριο, στο ΕΚΟΦΙΝ, οι 27 υπουργοί Οικονομικών θα συζητήσουν το θέμα των φορολογικών παραδείσων κατόπιν αιτήματος της Γερμανίας. Η συζήτηση αναμένεται να έχει μεγάλο ενδιαφέρον καθώς παρ’ ότι όλοι διαμαρτύρονται για απώλειες εσόδων, δεν είναι λίγα τα κράτη μέλη τα οποία προσφέρουν στο σύνολο ή σε τμήμα του εδάφους τους σημαντικότατες απαλλαγές και συνθήκες εχεμύθειας που τα κάνουν να μοιάζουν με παραδείσους.

Τα παραδείγματα πολλά. Δεν είναι μυστικό πως το Λουξεμβούργο, ιδρυτικό μέλος της ΕΕ, οφείλει μεγάλο μέρος της ευημερίας του στις φοροαπαλλαγές και την εχεμύθεια η οποία πολλές φορές καλύπτει κανονικό ξέπλυμα χρημάτων. Περίεργες οντότητες όπως το Μονακό, ο Άγιος Μαρίνος, το Γιβραλτάρ, τα νησιά της Μάγχης, που ανήκουν σε μεγάλα κράτη μέλη ή εξαρτώνται από αυτά κάνουν χρυσές δουλειές με μυστηριώδεις επενδυτές. Στη λίστα των «ελκυστικών» εδαφών εντός της ΕΕ, προστέθηκε το 2004 και η Κύπρος.

Ο νέος υπουργός Οικονομικών της Κύπρου κάτι ξέρει από όλα αυτά. Αφού ακόνισε τα δοντάκια του στα οικονομικά σε Κέμπριτζ και Χάρβαρντ, κι έκανε και δύο μηνάκια στην Παγκόσμια Τράπεζα, άρχισε μετά να μαζεύει εμπειρίες σε διάφορα διευθυντικά πόστα της Τράπεζας Κύπρου. Στρατηγικός Προγραμματισμός και Ανάπτυξη Εργασιών, Διαχείριση Διαθέσιμων και Διεθνείς Συναλλαγές είναι δύο από τις υπηρεσίες στις οποίες διετέλεσε διευθυντής. Επί έξι χρόνια μάλιστα, από το 1998 μέχρι το 2004 ήταν ο γενικός διευθυντής συγκροτήματος Διεθνών Τραπεζικών Υπηρεσιών. Βάλτε σε αυτά και συμμετοχή στο διοικητικό συμβούλιο παραρτημάτων της εταιρίας μεταξύ των οποίων και στην Τράπεζα Κύπρου στα νησιά της Μάγχης και έχετε έναν άνθρωπο που ξέρει από πρώτο χέρι τι πάει να πει παράδεισος έστω και φορολογικός. Γι αυτό και η αυριανή πρεμιέρα του στο παζάρι του ΕΚΟΦΙΝ αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον.

Η απόφαση των υπουργών Εξωτερικών των 27 για τις σχέσεις τους με τη Σερβία, δεν εξέπληξε κανέναν ούτε στις Βρυξέλλες ούτε στο Βελιγράδι. Οι επιλογές των υπουργών ήταν οι εξής: μπορούσαν να καλέσουν τη Σερβία να υπογράψει τώρα είτε Συμφωνία Σταθερότητας και Σύνδεσης είτε μια πιο χαλαρή ενδιάμεση συμφωνία. Μπορούσαν πάλι να την καλέσουν να υπογράψει κάτι από τα δύο μετά τις προεδρικές εκλογές της Κυριακής.

Το ότι οι 27 επέλεξαν «ομόφωνα» μια πιο χαλαρή συμφωνία και μάλιστα μετά τις σερβικές εκλογές, είναι για τις σχέσεις ΕΕ-Σερβίας περίπου σα να μην έγινε τίποτα. Ουσιαστικά οι 27 επιβεβαίωσαν την πολιτική τους βούληση να προχωρήσουν σε στενότερες σχέσεις με το Βελιγράδι όταν οι συνθήκες ωριμάσουν. Αυτό με απλά λόγια σημαίνει ότι οποιαδήποτε εξέλιξη θα εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα των εκλογών της Κυριακής. Αν βγει ο φιλοδυτικός Τάντιτς, τότε η Σερβία θα υπογράψει μια ενδιάμεση συμφωνία με τις Βρυξέλλες χωρίς να αποκλείεται η σε σύντομο χρονικό διάστημα υπογραφή της πιο «βαρειάς» Συμφωνίας Σταθερότητας και Σύνδεση. Αν όμως βγει ο εθνικιστής Νίκολιτς, τότε οι σχέσεις της Σερβίας με την ΕΕ θα περάσουν σε μια κατ αρχήν φάση στασιμότητας.

Η απόφαση των 27 φέρεται να ελήφθη λόγω των αντιρρήσεων της Ολλανδίας και του Βελγίου. Τα δύο κράτη επιμένουν πως για να προχωρήσει η σχέση Σερβίας-ΕΕ πρέπει η πρώτη να συνεργαστεί πλήρως με το δικαστήριο της Χάγης για τα εγκλήματα στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Αυτό το ερμηνεύουν ως εξής: τουλάχιστον ένας από τους καταζητούμενους Μλάντιτ, Κάρατζιτς πρέπει να βρίσκονται ήδη στο αεροπλάνο προς τη Χάγη. Άλλα κράτη αλλά εσχάτως και η Επιτροπή από την άλλη πλευρά εμφανίζονται να ερμηνεύουν πιο χαλαρά τη συγκεκριμένη προϋπόθεση: ζητούν να δείξει η Σερβία ότι κάνει ό,τι μπορεί για τον εντοπισμό και τη σύλληψη των δύο φυγάδων, χωρίς να είναι απαραίτητα ούτε ο εντοπισμός ούτε η σύλληψη.

Η εσωτερική αυτή διαφωνία στους κόλπους της ΕΕ εμπόδισε την πρόσκληση της Σερβίας να υπογράψει τώρα είτε τη Συμφωνία Σταθερότητας και Σύνδεσης είτε την ενδιάμεση συμφωνίαμ παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε μέχρι την τελευταία στιγμή ο αρμόδιος για θέματα διεύρυνσης επίτροπος Όλι Ρεν. Αυτό όμως δεν απαραίτητα κακό για τη Σερβία ή ακόμα και για τον φιλοδυτικό Τάντιτς.

Όσο ο εθνικιστής Νίκολιτς εντείνει τις κατηγορίες του προς το στρατόπεδο του Τάντιτς ότι παίρνουν εντολές απευθείας από τις δυτικές πρωτεύουσες και προδίδουν τα συμφέροντα της Σερβίας, τόσο ο Τάντιτς και οι συνεργάτες του πρέπει να δείχνουν ότι δεν έχουν δεσμευθεί απέναντι στους φίλους τους στις Βρυξέλλες. Εάν χτες υπέγραφαν μια οποιασδήπτε μορφής συμφωνία με την ΕΕ, ίσως να έπειθαν περισσότερο τους ευρωπαϊστές σέρβους ψηφοφόρους για την πολιτική που σκοπεύουν να ακολουθήσουν. Θα κινδύνευαν όμως να αποξένωναν ένα μεγάλο κομμάτι της σερβικής κοινωνίας που θα έβλεπε οποιαδήποτε συμφωνία πριν τις εκλογές της Κυριακής ως προκαταβολική δέσμευση για την αποδοχή της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου με αντάλλαγμα στενότερες σχέσεις με την ΕΕ.

Με αυτά τα δεδομένα η χτεσινή πρόσκληση της ΕΕ προς τη Σερβία αποτελεί έναν καλό συμβιβασμό. Τόσο για τους 27  όσο και για τον Τάντιτς καθώς και οι δύο πλευρές απέφυγαν αν μη τι άλλο να εκτεθούν. Αυτός που εκτέθηκε λίγο ήταν ο Όλι Ρεν με την αρχική του έκκληση για υπογραφή Συμφωνίας Σταθερότητας και Σύνδεσης. Η Επιτροπή όμως είναι συνηθισμένη να μαζεύει τα σπασμένα των κυβερνήσεων.

Δύο είναι τα μεγάλα θέματα που θα απασχολήσουν τη Δευτέρα και την Τρίτη τους υπουργούς Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από τη μία πλευρά η πιθανή υπογραφή της συμφωνίας σταθερότητας και σύνδεσης μεταξύ Σερβίας και ΕΕ. Από την άλλη η επικείμενη μονομερής ανακήρυξη ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου. Δύο θέματα αλληλένδετα, σημαντικά, ενδεχομένως δε και καθοριστικά για την εικόνα που θα παρουσιάσει η ΕΕ στους επόμενους μήνες.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Φινλανδίας (φωτό), όμως, δε φαίνεται να αγχώνεται. Τη Δευτέρα, ο Ίλκα Κανέρβα γίνεται 60 ετών. Και δε σκοπεύει να περάσει τα γενέθλιά του στους κρύους διαδρόμους του κτιρίου του Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, αναζητώντας λύση σε περίπλοκα ζητήματα Βαλκανικής πολιτικής. Αντιθέτως, θα βρίσκεται στη χώρα του, στην πόλη Τούρκου, όπου θα παρατεθεί δεξίωση για τα γενέθλιά του. Εκεί θα παραμείνει και την Τρίτη, για να παρακολουθήσει μια συναυλία η οποία διοργανώνεται επίσης για τα γενέθλιά του.

Το ότι η Φινλανδία και ο υπουργός Εξωτερικών της, αυτήν την περίοδο, ασκούν την προεδρία του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη δε φαίνεται να προβληματίζει τον Κανέρβα ούτε να επηρεάζει τις προτεραιότητές του. Τον Φινλανδό υπουργό Εξωτερικών θα αντικαταστήσει η υπουργός αρμόδια για Ευρωπαϊκά θέματα, Αστρίντ Τορς.